Không chỉ là ký ức

Mấy lời mở sách

I

Khi quý vị và các bạn có trên tay cuốn sách "KHÔNG CHỈ LÀ KÝ ỨC" này, thì tác giả của nó, Đại tá, bác sĩ Nguyễn Quang Huy đã đi về miền nhớ thương thăm thẳm rồi. Ông ra đi cũng đã mười năm. Và trước khi rời cõi đời này, cũng như các liệt sĩ Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Cao Đài, Nguyễn Văn Thạc, Minh Chính,… ông không nghĩ mình là một nhà văn, một nhà chép sử chiến tranh, ghi lại những dấu ấn khó quên ở một thời điểm lịch sử trong thời đại mình đã sống.

Tôi chưa một lần gặp ông. Cũng chưa bao giờ nhìn thấy ông trong cõi đời thật. Tôi chỉ tình cờ biết cô con dâu của ông, cô giáo Giang Hồng Nguyên - nhân một dịp kỷ niệm ngày thành lập quân đội cách đây đã bốn năm. Tôi theo anh em văn công cựu chiến binh đến hát và kể chuyện chiến trường cho các cháu học sinh ở một trường Trung học cơ sở quận Hà Đông. Như thường lệ, mở đầu, bao giờ cô hiệu trưởng của trường cũng lên nói mấy câu mang tính xã giao. Cô nói ngắn. Nhưng lại rất ấn tượng và xúc động. Tôi ngạc nhiên hỏi cô: "Thím có phải lính không mà sao hiểu và thương bộ đội thế?". "Không! Em chưa bao giờ được khoác áo lính. Nhưng bố em là bộ đội. Cụ cả đời gắn bó với quân ngũ".

Qua facebook, tôi còn thấy cô ấy tham gia một số hoạt động cùng con em cựu chiến binh Trung đoàn 52 Tây Tiến. Ấy là cô làm thay công việc không phải chỉ của cha đẻ mà cả cha chồng. Hai ông đều là lính Tây Tiến. Bác sĩ Nguyễn Quang Huy còn là Đại tá, bác sĩ, giảng viên Trường sĩ quan Quân y (sau là Trường Đại học Quân y và là Học viện Quân y hiện nay). Ông lại nhiều năm có mặt ở chiến trường Tây Nguyên trong những năm chiến tranh chống Mỹ khốc liệt nhất.

Sau này, khi Đại tá, bác sĩ Nguyễn Quang Huy qua đời, các con ông mới tìm thấy trong các kỷ vật của cha để lại, có một cuốn sổ tay rất đặc biệt. Đó là cuốn hồi ức chiến tranh "KHÔNG CHỈ LÀ KÝ ỨC". Cô giáo Giang Hồng Nguyên đã ngồi gõ lại trên máy tính từng dòng chữ thân thương của cha chồng trong cuốn sổ tay ghi dòng cuối cùng hoàn thành: 9-1996 với tất cả niềm nhớ thương và trân trọng. Việc ghi lại những kỷ niệm trong cuộc đời mình, đối với ông, cũng bình dị như rất nhiều những cuốn nhật ký chiến tranh khác của đồng đội. Viết xong rồi, ông lặng lẽ để trên giá sách. Dường như muốn chỉ một mình nhớ thương về một thời không thể nào quên. Cuốn sách chìm khuất trong cả một đống tài liệu lặt vặt đã cũ, nhưng may sao, các con ông đã tìm lại được và một biên tập viên của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã phát hiện ra vẻ đẹp và giá trị của nó. Nhờ thế, cuốn sách mới có dịp đến được với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là những người lính trẻ ở thế hệ sau.