Hun hút đường quê

Ba người lùi lụi lên dốc. Dốc trơn, gót chân không bám đất, chỉ năm ngón chân cắm xuống, bùn choét ra các kẽ ngón. Lối mòn ít người đi, lá cây, lá cỏ um tùm, đẫm sương chìa ra, quệt vào người lạnh buốt, ướt sũng quần áo, thế mà vẫn toát đầy mồ hôi. Bao giờ pó cũng nhận phần đi trước rồi đến mé, đến tôi. Thỉnh thoảng pó ôm ngực, thở dốc. Muốn đan được rọ đẹp, bền, bán được giá phải lấy được cây nứa to, không quá non, không quá già, chỉ độ chừng một đến ba năm tuổi, cứ nhìn lá và màu của thân cây mà chọn. Chọn mãi mỗi người cũng được một vác nứa ưng ý, một đầu đặt lên vai, đầu kia kéo lê lệt xệt xuống dốc. Về đến nhà đã hơn một giờ trưa. Cái đói, mệt làm người bải hoải.

Pó hút điếu thuốc lào rồi đi nằm. Mẹ con tôi làm bữa trưa. Nhấc mâm lên, tôi vào gọi pó. Pó nằm đấy không thưa. Tôi lay mãi pó vẫn không dậy. Mẹ con tôi hốt hoảng gọi chú Hin lấy xe máy chở pó đi bệnh viện. Mãi đến chiều pó tỉnh lại. Pó bảo đưa pó về, pó biết bệnh của mình, đừng nằm viện làm gì cho tốn kém. Pó nắm chặt tay tôi, bảo tôi gắng học thành người, đừng như đời pó, mé. Mé có nghề đan rọ tôm đấy rồi, không phải lo. Chỉ nói thế rồi pó nhắm mắt. Ngày đưa tang, lấy đồ để đốt cho pó, tôi thấy một ống nứa thật to, ở trong đựng đầy tiền lẻ. Tôi gục mặt xuống cái ống tiền, thương pó. Thường ngày đôi lúc thấy pó có vẻ mệt, không ai biết pó bị bệnh từ lâu nhưng giấu mọi người. Ngày ngày pó vẫn lên rừng lấy nứa, đan rọ, dành tiền đợi ngày tôi nhập học chuyên nghiệp ở tỉnh.