Hồi ức về Trung tướng Nguyễn Đường

LỜI GIỚI THIỆU

     Đồng chí Trung tướng Nguyễn Đường sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Sơn Hòa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Do sáng dạ và có chí, đồng chí được gia đình cho đi học từ năm lên 7 tuổi, sau đó tiếp tục vừa đi học 6 năm trường làng vừa đi dạy kèm để lấy tiền trang trải cuộc sống. Đến năm 13-14 tuổi, tự lượng được sức học của mình và nhất là sức khỏe để vừa kiếm miếng ăn vừa học, đồng chí đã quyết tâm thi đỗ và thoát ly đi học Trường Quốc học Vinh. Năm 1939 đồng chí học xong trung học và đậu thành chung (khi 18 tuổi). Đúng lúc đó thì có thông báo mở cuộc thi làm Thư ký Tòa sứ tập sự, số người lấy vào làm Thư ký Tòa sứ là rất ít, chỉ 5 - 6 hay 7 - 8 người gì đó, đồng chí thi đỗ thứ hai sau một người và được bổ nhiệm lên Plei Ku, nơi nổi tiếng xa xôi hẻo lánh, rừng thiêng nước độc. Từ đây là bước ngoặt để đồng chí trở thành vị tướng, Cục trưởng Cục Tài chính - Bộ Quốc phòng và Ủy viên Ủy ban Kế hoạch Nhà nước (nay là Bộ Kế hoạch Đầu tư) cho đến ngày nghỉ hưu.

     Được giác ngộ cách mạng, tháng 8-1945 đồng chí cùng một số anh em thanh niên có tinh thần yêu nước, đứng ra lập một tổ chức thanh niên gọi là Đoàn thanh niên Gia Lai thu hút hầu hết thanh niên công chức, dân phố, dân một số đồn điền và các xã lân cận Plei Ku và phụ trách Chủ nhiệm Việt minh tỉnh Gia Lai. Ngày 1-10-1945 đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), Trưởng ban Vận động thành lập Đảng bộ tỉnh Gia Lai và được cử làm Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 11-1945 đồng chí được điều vào quân đội làm Chính trị viên Tiểu đoàn Chi đội 5 - Gia Lai. Tháng 3-1946 đồng chí là Trưởng ban Liên lạc Việt - Pháp, Trưởng đoàn đàm phán với Pháp ở Bôkeo về việc thi hành Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946. Tháng 6-1946 đồng chí là Trưởng phòng Chính trị Đại đoàn 23 (Plei Ku - Kon Tum), Đại đoàn 27 (Phú Yên). Tháng 1-1947 đồng chí là Chính trị viên Trung đoàn 83 (Phú Yên), Đoàn 80 (Khánh Hòa), Liên Trung đoàn 80-83, Bí thư Trung đoàn ủy. Năm 1950 đồng chí là Bí thư, Chính ủy Liên khu 5. Năm 1951 là Phó phòng Chính trị Liên khu 5. Tháng 9-1954 đồng chí là Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 305. Tháng 12-1954 đồng chí là Chính ủy, Bí thư Sư đoàn ủy Sư đoàn 305. Từ năm 1960 đến năm 1966 đồng chí được biệt phái ra Ủy ban Kế hoạch Nhà nước là Vụ trưởng Vụ 1. Tháng 9-1966 đồng chí là Cục trưởng Cục Tài vụ - Bộ Quốc phòng. Năm 1979 đồng chí được biệt phái ra Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, là Ủy viên Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Đồng chí được Nhà nước phong hàm Thiếu tướng năm 1974, Trung tướng năm 1986. Năm 1990 đồng chí được Nhà nước cho nghỉ hưu.

     Trong cuốn sách "Hồi ức về Trung tướng Nguyễn Đường" có một phần hồi ký của đồng chí và những bài viết của những anh em họ hàng, bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp qua các thời kỳ cùng hoạt động với đồng chí - là những tình cảm trân trọng của họ dành cho một vị tướng đức độ và tài năng. Đồng chí là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo về ý chí, nghị lực vươn lên trong học tập, tự rèn luyện để cống hiến sức mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đặc biệt đồng chí là một điển hình của người cán bộ đảng viên liêm khiết, có nhiều công lao trong quá trình xây dựng ngành tài chính quân đội vững mạnh.

     Cuốn sách này do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản không những là niềm tự hào của bản thân đồng chí Nguyễn Đường, của tất cả người thân trong gia đình, dòng tộc, quê hương, bạn bè, đồng chí, đồng đội mà còn để lại cho hậu thế những bài học quý giá về một tấm gương cách mạng sáng ngời.

     Đà Nẵng, ngày 1-10-2011 

     Trung tướng NGUYỄN ĐÔN