Hồi ức đoàn bay Mig-21 khóa 3

“Thế là sét đánh trúng anh rồi đấy!”.

Anh bạn vong niên của tôi thốt ra câu ấy khi hai anh em tôi ngồi uống bia hơi dưới gốc đa bên ao đình làng giữa trời mưa, lúc tôi bày tỏ ý định muốn viết về “Đoàn bay MiG-21 Khóa 3” của tôi.

Có lẽ, tôi đã bị “sét đánh trúng” thật!

Kể từ hôm đó, lúc nào tôi cũng bị ám ảnh về chuyện viết. Và tôi đã quyết định nhận cái cú “sét đánh” kia!

Đoàn bay MiG-21 Khóa 3 của tôi xét cho cùng cũng là một đoàn bay khác biệt, nếu như không nói là cá biệt. Nó gồm các phi công của ba đoàn gộp lại (hai đoàn bay trên loại máy bay L-29 do các anh Nguyễn Chính Hậu và anh Đinh Tôn làm trưởng đoàn với đoàn bay trên loại máy bay MiG-17 do anh Phạm Đình Tuân làm trưởng đoàn) trong đó phần lớn là quân của anh Đinh Tôn. Nếu tính theo thứ tự danh sách các đoàn học bay ở Trường Không quân Krasnôđa, đoàn của anh Phạm Đình Tuân và Nguyễn Chính Hậu là Đoàn 6, còn đoàn của anh Đinh Tôn là Đoàn 7, nhưng nếu theo thứ tự chung của những đoàn đi học bay thì lại đứng vào danh sách thứ mười mấy cơ.

Kể từ khi bắt đầu bước vào đời bay đến khi tốt nghiệp bay trên MiG-21, thời gian chưa đến ba năm, chính xác là hai năm chín tháng. Với đoàn MiG-21 thì đấy là Khóa 3 vì trước đó đã có hai khóa bay tốt nghiệp rồi.

Trừ 12 phi công của đoàn anh Phạm Đình Tuân bay từ loại máy bay Yak-18 đến MiG-17 rồi mới bay lên loại MiG-21 thì số còn lại là 24 người ngay từ đầu đã bay trên loại máy bay phản lực sơ cấp L-29, sau đó chuyển thẳng lên MiG-21. Đấy là sự thử nghiệm đầu tiên trong các đoàn học viên bay không chỉ với các học viên Việt Nam mà với cả các học viên Liên Xô. Có lẽ đấy là “sự ghê gớm” mang tính đột phá vào thời gian ấy.

Thường thì sau khi tốt nghiệp bay, các phi công sẽ được phong quân hàm sĩ quan, nhưng khi về nước, chúng tôi chưa được phong ngay, nên vẫn tham gia chiến đấu với quân hàm hạ sĩ quan, chiến sĩ... và trong các tờ khai liên quan đều ghi là “chiến sĩ lái”.

Chính ủy Chu Duy Kính đã từng đánh giá đoàn bay MiG-21 Khóa 3 là “thế hệ vàng” của Không quân và đưa ra lời tổng kết như một định luật: “Nếu như trong trận đánh có được sự bình tĩnh, thông minh của Lê Thanh Đạo; sự gan dạ, táo bạo của Nguyễn Tiến Sâm; sự cơ động và hiệu suất bắn tên lửa cao của Nguyễn Đức Soát thì đấy sẽ là phi công tiêm kích hoàn chỉnh!”.

Ba phi công của Đoàn bay MiG-21 Khóa 3 được Chính ủy nhắc tên sau này đều trở thành Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và nằm trong tốp Ace (Át chủ bài) của lực lượng phi công tiêm kích Việt Nam (anh Lê Thanh Đạo và anh Nguyễn Đức Soát mỗi người bắn rơi sáu máy bay Mỹ, anh Nguyễn Tiến Sâm bắn rơi năm máy bay Mỹ).

Đoàn bay MiG-21 Khóa 3 cũng là đoàn đầu tiên có các phi công từng xáp mặt với “siêu pháo đài bay” B-52, bắn bị thương nó và tiếp đến là hạ gục nó.

Trong chiến đấu, các phi công đoàn bay MiG-21 Khóa 3 đã góp phần không nhỏ trong việc đưa loại tiêm kích MiG-21 trở thành “huyền thoại của bầu trời”.

Tôi cứ mạnh dạn ghi lại những sự kiện, những gì còn in đậm trong ký ức của mình, để không bị mai một và nhất là không bị khúc xạ qua năm tháng.

Tôi rất cảm ơn sự động viên, chia sẻ của các bạn hữu, của các đồng đội đối với tôi, nhất là anh Nguyễn Văn Quang đã cung cấp cho tôi những tư liệu thật quý giá để giúp tôi hoàn thành cuốn sách này.

Trong quá trình biên soạn, không thể không tránh khỏi những khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự đóng góp của mọi người để tôi tiếp tục chỉnh sửa cho hoàn thiện.

Trân trọng cảm ơn!

TÁC GIẢ