Hạt vía thiêng

KIỀU DUY KHÁNH VỚI KHÔNG GIAN SÁNG TẠO TRONG TẬP TRUYỆN NGẮN “HẠT VÍA THIÊNG”

Người viết thường dựa vào một không gian nào đó để sáng tạo nên tác phẩm. Không gian ấy có thể tình cờ xuất hiện trong một chuyến đi, được tiếp xúc, hoặc được nghe câu chuyện gợi cảm hứng; cũng có thể là nơi nhà văn gắn bó, vốn sống được đúc kết, trải nghiệm. Dẫu nguồn cơn từ đâu cũng khởi nguồn từ cảm hứng. Không cảm hứng khó tạo nên tác phẩm. Thiếu vốn sống, trải nghiệm tác phẩm không thể có sức sống, đó là thứ luôn gây không ít khó khăn cho nhà văn mà từ lâu ai cũng biết. Vậy nên để có thể đi trên con đường sáng tạo bền bỉ, thành công, nhà văn luôn chọn một không gian sáng tạo riêng. Đó có thể là đồng bằng, trung du, miền núi hoặc thành thị, tất thảy đều có con người giống nhau ở mặt sinh học, nhưng có sự khác về đời sống, mang nét văn hóa đặc trưng vùng miền. Đó là tài nguyên quý để người viết khai thác, lựa chọn đưa vào câu chuyện kể cho bạn đọc. Qua những tác phẩm trong tập truyện ngắn này, nhà văn Kiều Duy Khánh phần nào đã thêm niềm tin với nhận định cá nhân nêu trên.

Là cây bút trẻ, dân tộc Kinh, nhiều năm sống, làm việc tại tỉnh Sơn La, Kiều Duy Khánh đã chứng tỏ bản lĩnh của mình. Bằng tài năng, vốn sống được tích lũy qua năm tháng về vùng đất Tây Bắc, những năm gần đây anh đã cho ra đời 6 đầu sách. Đáng kể nhất là tập truyện ngắn “Trở về với núi” đã được Hội Văn học nghệ thuật các Dân tộc thiểu số Việt Nam trao giải B năm 2019. Đó là thành công bước đầu khích lệ Kiều Duy Khánh tự tin bước tiếp con đường sáng tạo. Hầu hết các tác phẩm của anh đều ở thể loại truyện ngắn, đề tài về người dân tộc miền núi. Không gian núi rừng Tây Bắc với những câu chuyện mang đậm bản sắc của một vùng đất xuất hiện trong tập truyện ngắn này đã chứng tỏ năng lực, tâm huyết và trách nhiệm của nhà văn với vùng đất mình gắn bó.

Với 8 truyện ngắn trong tập, mỗi tác phẩm đều gợi sự liên tưởng hấp dẫn. Từ Trái tim sói tuyết, Mùa ban trở lại, Hạt vía thiêng, Trái tim hoa đào, Gà trên núi Cơi Pòn, Rắn độc, Chiếc vòng thiêng đêm cưới, Vết cắt… mỗi truyện người đọc như bị cuốn theo số phận nhân vật, với các mối quan hệ bị chi phối bởi phong tục, tập quán lạc hậu ăn sâu lòng người ở một vùng đất vốn nhiều nét văn hóa hồn nhiên tươi đẹp. Có cảm giác, nhiều truyện tác giả đã kiềm chế khi phải mở ra những trang viết về lòng người, khi không chế ngự nổi sự tham, ham muốn mù quáng đã gây nên khổ đau bi kịch cho người khác.

Truyện cứ thế được đẩy đi, từ chuyện này đến chuyện kia, mỗi câu chuyện một số phận con người. Lòng tốt hiển hiện, cái xấu xa ích kỷ hẹp hòi còn đó với bao day dứt và hy vọng cứ trở đi, trở lại trên từng trang, từng trang. Để bạn đọc chủ động tiếp nhận nét hay, mới của tác phẩm, với những tình huống bất ngờ, hấp dẫn tôi sẽ không làm công việc kể lại từng chi tiết trong truyện đã được đọc. Chỉ có thể nói rằng, tập truyện ngắn “Hạt vía thiêng” là sự tập hợp những tác phẩm đậm bản sắc văn hóa một vùng đất Tây Bắc. Có cả những câu chuyện xưa cũ được tái hiện với màu sắc huyền ảo, và cả những chuyện về hôm nay, nỗi lo ngại vẻ đẹp văn hóa truyền thống đang dần phai nhạt. Sự linh hoạt của bút pháp sáng tạo đã mang đến cho người đọc trạng thái tiếp nhận gần hơn, hiện thực hơn, thấy rõ tình cảm trân trọng của người viết với con người, không gian văn hóa nơi mà tác giả đang từng ngày gắn bó với biết bao ân tình sâu nặng và đầy trách nhiệm.

Nhà văn Cao Duy Sơn