Dân quân tự vệ Việt Nam – Lực lượng vô địch của dân tộc anh hùng

      
LỜI GIỚI THIỆU
      
Nhận thức sâu sắc kinh nghiệm "trăm họ là binh" trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, từ khi ra đời, trong đường lối lãnh đạo cách mạng và vận động quần chúng của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định vai trò và sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân - nòng cốt là các đội tự vệ vũ trang. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhằm làm lực lượng xung kích hỗ trợ cho các cuộc nổi dậy của quần chúng cách mạng, ngay từ phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931), các đội Tự vệ Đỏ đã hình thành. Đây là những mầm mống đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh. Khẳng định chủ trương chiến lược này, ngày 28 tháng 3 năm 1935, tại Đại hội Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) lần thứ Nhất, họp tại Ma Cao (Trung Quốc) đã thông qua "Nghị quyết về Đội tự vệ". Với Nghị quyết có tính lịch sử này, Đảng ta đã sớm nhận rõ vị trí, vai trò to lớn của Đội tự vệ trong sự nghiệp cách mạng, đồng thời đưa ra những chủ trương, quan điểm cơ bản đầu tiên về xây dựng và phát triển lực lượng Dân quân tự vệ Việt Nam.
      
Thực hiện Nghị quyết của Trung ương Đảng, các đội tự vệ công nông đã lần lượt ra đời tại các căn cứ địa cách mạng và nhiều cơ sở khác trong cả nước. Các đội tự vệ công nông này là một tổ chức có tính chất bán vũ trang của quần chúng lao động, chủ yếu là công nông - đội tự vệ công nông, do Đảng của giai cấp công nhân tổ chức và lãnh đạo. Từ các đội tự vệ công nông, cùng với sự lớn mạnh của phong trào cách mạng đã phát triển thành lực lượng dân quân tự vệ, du kích - một bộ phận quan trọng của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Và ngày 28 tháng 3 đã trở thành Ngày Truyền thống Dân quân tự vệ Việt Nam.
      
Trải qua 8 thập kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối và toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, được nhân dân hết lòng đùm bọc, che chở và nuôi dưỡng, dân quân tự vệ, du kích đã sát cánh cùng quân đội, công an nhân dân chiến đấu lập nên những chiến công hiển hách: Giành thắng lợi trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; tiếp đó đánh thắng hai đế quốc đầu sỏ là Pháp và Mỹ, giành lại độc lập, tự do cho dân tộc, thu non sông về một mối. Sau khi đất nước thống nhất, dân quân tự vệ cùng nhân dân và các lực lượng vũ trang đã tiến hành thắng lợi cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc và phía Tây Nam, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
      
Từ vị trí, vai trò và những đóng góp to lớn của lực lượng dân quân tự vệ Việt Nam trong nhiều năm qua đã có hàng trăm công trình nghiên cứu, nhiều cuộc hội thảo khoa học được tổ chức với những chủ đề và cách tiếp cận khác nhau.
      
Nhằm tiếp tục khẳng định, làm sáng rõ vai trò và những đóng góp to lớn của lực lượng dân quân tự vệ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 80 Ngày Truyền thống Dân quân tự vệ Việt Nam (28.3.1935 - 28.3.2015), Bộ Tổng Tham mưu tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Dân quân tự vệ Việt Nam - Lực lượng vô địch của dân tộc anh hùng".
      
Trong quá trình chuẩn bị, Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được trên 50 tham luận khoa học của các đồng chí cán bộ lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương; nhân chứng lịch sử, lão thành cách mạng; các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, một số quân khu, tỉnh và thành phố; các nhà khoa học trong và ngoài quân đội. Nội dung của các tham luận đã góp phần khẳng định và làm rõ: Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh trong tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện dân quân tự vệ; quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và những đóng góp to lớn, hiệu quả của dân quân tự vệ; trên cơ sở đó đúc rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu vận dụng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay.
      
Mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập, tương đối hoàn chỉnh về một vấn đề cụ thể của từng tác giả, nên sự khác nhau về sự kiện, số liệu, một số nhận định đánh giá giữa các bài là khó tránh khỏi. Trên cơ sở tôn trọng ý kiến của các tác giả, đồng thời nhằm đảm bảo tính trao đổi cần thiết của một cuộc hội thảo, Ban nội dung chỉ xin mạnh dạn lược bỏ những nội dung trùng lặp, hoặc ít có liên quan đến chủ đề hội thảo.
      
Dựa trên vấn đề luận giải của các bản tham luận, cuốn sách tập hợp thành ba phần:
      
Phần I: Những vấn đề chung;
      
Phần II: Dân quân tự vệ Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc;
      
Phần III: Dân quân tự vệ Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
      
Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, Ban Chỉ đạo Hội thảo chân thành cảm ơn các cơ quan chức năng, các vị tướng lĩnh, nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học đã nhiệt tình cộng tác, đóng góp ý kiến xây dựng và cung cấp nhiều tư liệu quý; cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, hiệu quả để cuốn sách sớm ra mắt bạn đọc.
      
Dù đã hết sức cố gắng, nhưng do thời gian dành cho biên tập không nhiều, nên những hạn chế, thiếu sót là không thể tránh khỏi. Rất mong nhận được sự cảm thông của bạn đọc.
      
BAN CHỈ ĐẠO VÀ BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO