Chuyện tình Phja Bjooc

Trích đoạn

Chương 1

TRÔI TRONG KÝ ỨC

Tháng Chín. Nắng thu trong vắt, vàng sánh như mật mía trôi từ đỉnh núi Phja Bjooc ngút ngát mây, tràn xuống bản Nộc Nhùng. Nắng kéo nhau nhảy nhót tưng bừng trên những vòm lá ken dày trong rừng rậm, đến rừng thưa, thổi vào da quả mác cọt1 sậm màu nâu bóng, miên man dắt díu nhau qua những mái nhà sàn đứng dựa lưng vào núi, thong thả chạy ra vườn, nhuộm vàng chùm quít, thắp lửa quả hồng, ùa xuống dòng Nậm Khao, thỏa thuê nhí nhảnh chơi trò tung hứng trên mặt nước rộng lớn, lấp lánh tơ vàng...

Ri ngồi dựa lưng vào gốc cây mác cọt đôi, nhìn đăm đắm xuống dòng sông Nậm Khao tràn nắng, miên man nghĩ. Ừ, mới đấy mà mấy mươi năm qua rồi. Người đi xa giống như cánh chim lạc lối, bay mãi đến rừng lạ, không nhớ về tổ cũ. Người ở bản tóc màu mây thắc thỏm mong chờ... Ri ngước mắt lên vòm mác cọt trĩu quả mặc áo nâu, anh ánh sắc vàng, thở dài. Dường như quá quen tiếng thở sâu hun hút, nặng nề của người đàn bà, thế nên ngàn vạn mắt lá lao xao, đẩy đưa những quả tròn, nghiêng ngả theo gió.

Thảm lá dưới vô vàn gốc mác cọt, từng giọt nắng đung đưa, tựa như bàn tay tạo hóa lắc rắc những mảnh nắng vụn, nhập nhòa vào sương sớm, rồi vung vẩy tãi ra. Ri mặc giọt nắng nhún nhẩy trên mặt, khe khẽ thầm gọi tên người đàn ông đã đi qua cuộc đời chị. Tiếng gọi bật lên từ sâu thẳm trái tim nhàu nhĩ. Hụt hẫng. Nuối tiếc. Ân hận. Mòn mỏi. Mong đợi.

Bao năm qua, rừng mác cọt đếm bước chân chị, biết chị vui hay buồn, sướng hay khổ. Hai cây mác cọt già cùng dây võng tầm gửi, tụi nó nghe tiếng ời ời gọi anh của chị, chịu nghe chị kể chuyện. Chị biết tụi cây có hồn. Lần nào cũng vậy, khi nghe chị nhẩn nha chuyện trò, cây cất lời rì rào an ủi. Đứng trước thiên nhiên hoang dã, trong trẻo, tinh khiết, Ri không ngại ngần phơi lộ tình cảm. Cánh rừng êm ả giúp chị thanh thản, sau bao biến cố, truân chuyên.

Không biết rừng mác cọt trên núi Phja Bjooc, sau lưng nhà Ri có từ bao giờ. Không hiểu đôi cây mác cọt to cao nhất rừng này có tự thủa nào. Khi chân chị lũn cũn theo mé1 lên nương, vào rừng hái nấm, nhặt quả, cây đã cao lớn, tỏa bóng mát bao trùm một vùng rộng lớn. Gốc hai cây mác cọt vồng lên vững chãi, quấn quýt ôm chặt nhau dài khoảng hơn một người lớn, thân hai cây sù sì tách ra, sừng sững, song hành vươn lên giữa mây trời. Xung quanh nó, vô số cây mác cọt cao, thấp chen chúc nhau, làm nên rừng mác cọt trải dài ngút ngát.

Rừng mác cọt rộng lớn, chân người bản chưa ai đi hết. Theo lời già bản, những năm chiến tranh, rừng mác cọt che mưa, che nắng cho dân quân bản trên, mường dưới cái tay học cầm chắc súng, giữ yên quê núi. Mác cọt cây nọ nối cây kia, giấu bí mật chuyện tình trai thanh, gái tú tuổi hoa, tuổi nụ trong vùng. Mác cọt cho quả để người bản hái mang ra chợ gần, chợ xa, xuống tận vùng xuôi bán, tăng thêm thu nhập cho cái khổ vơi đi, nồi cơm đầy thêm, trẻ nhỏ có nhiều quyển sách thơm mùi giấy mới... thế nên người dân quý rừng như quý ngôi nhà mình.

Như đã thành lệ, bao đời nay mỗi dịp xuân sang, dân quanh vùng tổ chức lễ cúng trời đất, thần rừng, cầu sức khỏe, nuôi con thú chóng lớn, cây ngô, cây lúa cho hạt chắc, bắp to, cây mác cọt địu nhiều quả... Lễ vật cúng trong hang đá lớn gọi là động Ngườm Nải nằm giữa rừng mác cọt, chếch về phía tây, giáp bản Nộc Pháy. Thường thì, dân bản trong vùng gặp chuyện vui buồn cũng lên đây thắp hương.

Đất trời sang thu, rừng mác cọt đeo quả trĩu cành, vỏ ngả màu nâu vàng, tỏa hương thơm, người bản hái quả thơm thảo đầu mùa lễ tạ, chia nhau quả mang về ăn, cho lên lưng ngựa thồ đi chợ bán. Của rừng nhiều, không ai tham lam, tranh giành. Ai hái được nhiều hưởng nhiều, ai hái ít hưởng ít. Lộc của trời cho đấy mà.

Không nhớ nổi biết bao lần Ri lên động Ngườm Nải, ngồi như dính xuống nền hang, trước những pho tượng Phật bằng đá, thầm thì kêu cầu tâm an, tính lành, người trong nhà có sức khỏe... Và chị xin bước chân người trai ấy trở về nhận mặt con, tạ tội với mé già. Thế nhưng, dường như lời kêu cầu của chị chưa thấm vào hồn tượng đá, nên giờ đây tâm chị day dứt khôn nguôi.

Leo mãi lên cao, trôi giữa màu xanh mác cọt, tới đỉnh núi Phja Bjooc bốn bề gió lộng, sương giăng và bồng bềnh mây bay là cơ man những viên đá lớn nhỏ, sắc màu rực rỡ, nằm ngồi ngổn ngang, xoắn xuýt giữa ngàn hoa mạy mác. Vào những mùa trăng, đá ở đỉnh núi tỏa ánh sáng muôn màu lấp lánh, tạo thành khối hoa lớn long lanh sáng rực, các cụ tổ của vùng này gọi Phja Bjooc? Đấy là tiếng nói người bản, theo người vùng xuôi là Núi Hoa. Và có phải những viên đá quý ở trên núi, tỏa ánh sáng diệu kỳ mà có tên Ngọc đá?

Trong hơi nắng, hơi sương đượm mùi mác cọt vào độ chín, Ri thấy nồng nàn hơi người đàn ông ấy. Phải rồi, mùi mồ hôi mặn mòi vị nắng, thơm thảo hơi rừng, hòa quyện, đan xen giữa hương mác cọt thanh tao làm chị nhớ quay quắt. Bao năm qua đi, vết thương từ thời Ri còn tuổi hoa tưởng như đã liền sẹo trong bụng, thế nhưng năm nào cũng vậy, vào độ cây mác cọt trổ từng chùm hoa trắng muốt, đến lúc cây đeo quả trĩu cành, chị lại thấy vết thương sưng tấy, nhức buốt, tứa máu.

Mong xóa vết đau lỡ dở mà không thể. Nếp nghĩ của Ri trốn chạy quá khứ nhưng không được. Cuộc sống của chị không suôn sẻ cũng vì bóng hình người ấy...

Chị tự lục vấn bụng mình bằng ngàn ngàn câu hỏi, khắc tự trả lời, nhưng cái nghĩ quẩn quanh đi vào rừng rậm không lối ra. Vòng vo, xoay xở nhưng lại quay về câu hỏi cũ, không có giải đáp. Sự lẩn quẩn ấy thoát ra khi chị lên với rừng mác cọt, ngồi trên sợi dây tầm gửi chằng chịt kết lại hình chiếc võng thong thả đung đưa.

Ở nơi võng tạo hóa ban tặng này, trong một chiều thu nắng chạy chéo thân cây, giữa vòm mác cọt đeo quả trĩu cành, Ri ngất ngây trong men say tình ái. Ui chao! Nghĩ đến hôm ấy là máu trong người chị chạy rần rần, bốc nóng, nhuộm mặt đỏ rựng như quả mác lừ vào độ chín... suy nghĩ lôi chị lạc vào ký ức khao khát. Châng lâng. Đê mê.

Chị tháo vòng cổ bằng bạc chạm trổ hình đôi chim công, ngậm đóa hoa mác cọt ngắm nghía, ngậm ngùi cho duyên phận. Không biết chiếc vòng tay khắc hình tụi nai, đùa giỡn dưới mặt trời tỏa nắng, giữa rừng hoa mạy mác, làm từ đá núi Phja Bjooc của chị có còn ở cổ tay vâm váp, cứng cỏi của người ấy? Nếu còn thì sao người ấy không biết lối về? Chiến tranh giống như con dao sắc cứa cắt ngàn nỗi đau trong ký ức người bản, giờ theo gió thời gian trôi qua đôi thập kỷ rồi. Dẫu người còn, người mất, nhưng mấy ai bặt tin như người trai ấy? Sao phận chị lại gắn liền với sự xa lìa đến thế? Từ đời cha, mé rồi đến đời con gái của chị cùng người ấy, tuy vòng quay tháng năm khác nhau, nhưng việc lặp lại giống lối mòn cũ kỹ.

Vừa mới ngày nào Ri run bần bật khi người ấy trao vòng. Mà thật ra là đổi vòng thì đúng hơn. Những đôi trai, gái vùng này có ai hứa hôn, hẹn hò như chị không nhỉ? Có lẽ không đâu. Chị tin chắc như thế. Chỉ có người trai ấy của chị mới làm vậy, trước khi hành quân lên mặt trận phía Bắc thôi. Anh hẹn, khi nào đất nước im tiếng súng sẽ về với chị. Thế mà hai chục năm qua, anh như thể hóa thân vào mây gió bay đi. Chị không hiểu chuyện gì xảy ra nữa. Biên giới phía Bắc rộng lớn như thế, nhưng thật gần với bản Nộc Nhùng này. Theo đường con chim sải cánh hơn đôi trăm cây số thôi. Sao anh quên lối về?

Chị không tin vào khung hình "Tổ quốc ghi công" có dấu tròn đỏ chót và dòng chữ đề rõ tên anh để trên ban thờ, cạnh bát hương cha... Một ngày nào đó anh sẽ trở về. Anh không để mẹ già rầu rĩ đau khổ như thế được. Thật tội lớn quá đi.

Mắt Ri đỏ lên, ngân ngấn nước. Lặng lẽ gục đầu vào võng cây than vãn, trong tiếng gió thổi không ngừng.