Chuyện thơ 2

Lời đầu sách

Cái tên quyển sách này gần giống tên quyển sách của một nhà nghiên cứu và phê bình xuất bản cách đây gần bốn mươi năm. Chỉ có điều, sách này là Chuyện thơ, khác sách ấy ở ba dấu chấm (Chuyện thơ...) mà như đã có lần tác giả tâm sự: Với ba chấm ấy, ông có thể đưa vào sách mình cả những chuyện không liên quan gì đến thơ, như Vấn đề tên xã, thôn, xóm ở nông thôn hay Nhớ lại lần đầu gặp bác Hoàng Ngọc Phách... chẳng hạn.

Chuyện thơ ở đây, có thể coi như đồng nghĩa với từ thi thoại người xưa hay dùng, mà nghĩa chính là nói chuyện thơ hay những chuyện về thơ hoặc những chuyện liên quan đến thơ... Tôi đã "nhặt nhạnh" và chiêm nghiệm những chuyện ấy trong đời văn của mình để ghi lại.

Đọc bản thảo trước lúc đưa đến nhà xuất bản, nhiều lúc ngại ngùng, thậm chí tự có cảm giác khó chịu, thấy cái tôi, cái tôi và cái tôi luôn luôn hiện ra ở trang này trang khác, lúc này lúc khác. Mà, Cái tôi là đáng ghét (Le moi est haissable) như lời triết gia Pascal (1623-1662) cũng là nhà vật lý, nhà toán học và nhà văn nước Pháp.

Nhưng làm sao có thể tránh được, khi mỗi chuyện thơ đều mang theo cái nhìn của tác giả, cách nghĩ của tác giả, trí nhớ của tác giả, sự khen chê của tác giả... nghĩa là toàn đụng đến cái tôi cả. Đành lòng vậy, cầm lòng vậy! Người đọc chắc cũng thông cảm cho.

Vì bố trí các chuyện gần nhau theo một tiêu chí nào cũng rất khó và bất cập, tác giả Chuyện thơ cố ý sắp xếp các chuyện không theo một trật tự nào, cũng còn là với dụng ý để người đọc thường xuyên được "thay đổi không khí", không phải đơn điệu đọc liền trong một thời gian dài một nhà thơ nào, một vấn đề nào, một thể loại nào... Làm như vậy kể cũng hơi phiền vì sẽ gây một "tác dụng phụ": Nếu cần tìm xem lại một chuyện đã đọc thì sẽ khó khăn. Tác giả hy vọng phần nào giảm được khó khăn ấy, khi đặt ở cuối sách một bảng kê Các nhà văn, các tác giả có tên trong sách này.

Hà Nội, Xuân Đinh Dậu (2017)

HỒNG DIỆU