Chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam

LỜI NÓI ĐẦU

       Từ ngày 18 đến 29 tháng 12 năm 1972, thực hiện mưu đồ chính trị, ngoại giao mới, với bản chất ngoan cố, hiếu chiến, chính quyền Níchxơn đã tiến hành cuộc tập kích bằng không quân chiến lược vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương lân cận. Mục đích của cuộc tập kích này nhằm uy hiếp tinh thần chiến đấu, phá hoại đến mức kiệt quệ tiềm lực kinh tế, quốc phòng của miền Bắc Việt Nam, thực hiện ý đồ thương lượng trên thế mạnh; đồng thời thông qua đòn đánh có tính chất hủy diệt này, chính quyền Níchxơn muốn vực dậy, củng cố tinh thần cho chính quyền và quân đội Sài Gòn đang hoang mang, dao động sau những thất bại nặng nề trên khắp chiến trường.

       Dự đoán đúng âm mưu và hành động của địch, quân và dân ta với tinh thần chiến đấu quả cảm, tài mưu lược, sáng tạo đã lập nên một trận "Điện Biên Phủ trên không", đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không của đế quốc Mỹ, buộc chính quyền Níchxơn phải xuống thang chiến tranh, chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán ký kết Hiệp định Pari, rút hết quân viễn chinh và quân đồng minh ra khỏi miền Nam Việt Nam. Đó là một trong những bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất nước nhà trong chặng đường tiếp theo.

       Đây cũng là lần đầu tiên trong chiến tranh, quân dân Việt Nam đã tổ chức và thực hiện thành công một chiến dịch phòng không quy mô lớn, đánh thắng cuộc tập kích của không quân chiến lược Mỹ bằng một đòn tiêu diệt nặng nề nhất trong lịch sử, gây nỗi bất ngờ và kinh hoàng tột đỉnh cho Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Thắng lợi đó không chỉ có sức cổ vũ lớn đối với quân và dân ta, làm nức lòng nhân loại tiến bộ và yêu chuộng hòa bình trên thế giới, mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển của nghệ thuật quân sự Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

       Nhân kỷ niệm 40 năm đánh thắng cuộc tập kích không quân chiến lược bằng máy bay B-52 của Mỹ đối vớiHà Nội, Hải Phòng và một số địa phương trên miền Bắc (12-1972 - 12-2012), theo Quyết định số 1181/QĐ-TTg ngày 30 tháng 8 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học cấp Nhà nước, với chủ đề: Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" - Tầm cao trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam.

       Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 60 tham luận khoa học của các nhân chứng lịch sử, các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần, Quân chủng Phòng không - Không quân, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội; Ban Tuyên giáo Trung ương; Thành ủy, Ủy ban nhân dân, các sở ban ngành thành phố Hà Nội; Bộ chỉ huy quân sự thành phố Hải Phòng, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Thái Nguyên; các nhà khoa học trong và ngoài quân đội.

       Nhìn một cách tổng thể, nội dung các tham luận đã góp phần khẳng định: Sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu là nhân tố quyết định thắng lợi của Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không"; tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm, sự linh hoạt, sáng tạo của Bộ đội Phòng không - Không quân, của quân và dân miền Bắc, trực tiếp là quân và dân Thủ đô Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương khác đã làm nên chiến thắng lịch sử, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ của Quân đội và nhân dân Việt Nam anh hùng. Điều quan trọng hơn là, những kinh nghiệm xây dựng lực lượng, xây dựng thế trận phòng không nhân dân trên nền tảng chiến tranh nhân dân được đúc kết từ Chiến dịch phòng không cuối tháng 12 năm 1972 vẫn còn nguyên giá trị, cần nghiên cứu vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

       Trên cơ sở nội dung các tham luận, chúng tôi bố cục cuốn kỷ yếu thành ba phần:

       Phần I: Những vấn đề chung;

       Phần II: "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" - Đỉnh cao nghệ thuật tác chiến phòng không trong thế trận chiến tranh nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh;

       Phần III: Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không".

       Nhân dịp này, xin chân thành cảm ơn các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã giúp đỡ, cộng tác nhiệt tình, hiệu quả để cuốn sách kịp thời đến với bạn đọc.

       Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do thời gian dành cho nghiên cứu biên tập không nhiều, nên những hạn chế, thiếu sót là khó tránh khỏi. Rất mong được sự góp ý của bạn đọc.

BAN CHỈ ĐẠO VÀ BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO