Chiến thắng Đường 9 – Nam Lào – Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử

LỜI NÓI ĐẦU

       Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược (1954-1975), chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971 là một trong những sự kiện lịch sử mang tầm chiến lược, không chỉ trực tiếp đánh bại cuộc thử nghiệm khả năng chiến đấu của quân đội Việt Nam cộng hòa - công cụ chủ yếu để thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", mà còn phá tan mưu đồ ngăn chặn tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh của đế quốc Mỹ. Đồng thời, chiến thắng này cũng là minh chứng sống động cho tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt của quân và dân hai nước Việt Nam - Lào trong những năm tháng chung sức, đồng lòng kháng chiến chống kẻ thù chung là đế quốc Mỹ, giành độc lập, tự do cho mỗi dân tộc. Đây cũng là bước đà, sự chuẩn bị thế và lực mới cho cuộc tiến công chiến lược giành thắng lợi quyết định năm 1972 của quân và dân ta.

       Chính bởi tầm vóc và ý nghĩa của chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971 như vậy, nên trong nhiều năm qua, sự kiện này luôn là vấn đề hấp dẫn, thu hút sự quan tâm tìm hiểu, nghiên cứu của các nhà quân sự, chính trị, nhất là các nhà khoa học trong nước và nước ngoài, trong đó có người Mỹ, nhưng với cách tiếp cận khác nhau. Cũng đã có một vài cuộc tọa đàm đi sâu phân tích về khía cạnh nghệ thuật sử dụng lực lượng, cách đánh chiến dịch… do Đại tướng Hoàng Văn Thái, Đại tướng Lê Trọng Tấn chủ trì. Tuy nhiên, nhiều vấn đề của sự kiện lịch sử này vẫn cần phải được tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ thêm. Quan trọng hơn, chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971, cần được tôn vinh xứng đáng với tầm vóc, ý nghĩa nhằm khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc; góp phần giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế cho tất thảy các thế hệ người Việt Nam, nhất là thanh thiếu niên, trong công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

       Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào (1971-2011), được sự nhất trí của Ban Bí thư Trung ương Đảng (công văn số 1278-CV/VPTW ngày 15 tháng 8 năm 2011), Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: "Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử".

       Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 70 bài tham luận của các vị lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử, các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần, Tổng cục Kỹ thuật, các quân khu, binh chủng và đơn vị; Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, một số ban ngành và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị; các nhà khoa học ở trong và ngoài quân đội. Đặc biệt, Hội thảo đã nhận 8 bài tham luận của các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Cục Khoa học - Lịch sử Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.

       Nhìn chung, mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập, tương đối trọn vẹn của từng tác giả, vì vậy ở một số bài còn có những khác nhau về đánh giá, nhận định cũng như về sự kiện, số liệu. Để bảo đảm tính tranh luận cần thiết của cuộc Hội thảo và cũng là sự tôn trọng ý kiến của tác giả, nên Ban nội dung không chỉnh trang lại, mà chỉ mạnh dạn lược bỏ những nội dung trùng lặp hoặc ít liên quan đến chủ đề của cuộc Hội thảo.

       Căn cứ vấn đề luận giải của các bản tham luận, chúng tôi nhóm thành bốn mảng nội dung, cụ thể:

       Phần I: Những vấn đề chung;

       Phần II: Quá trình tổ chức và thực hành chiến dịch - nét đặc sắc của Nghệ thuật quân sự Việt Nam;

       Phần III: Sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả của liên quân Việt - Lào;

       Phần IV: Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

       Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do thời gian dành cho biên tập không nhiều, nên những hạn chế, thiếu sót là không thể tránh khỏi. Rất mong được sự lượng thứ của bạn đọc.

       Nhân dịp này, chúng tôi chân thành cảm ơn các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo điều kiện thuận lợi, cộng tác nhiệt tình, hiệu quả để cuốn kỷ yếu ra đời kịp phục vụ cho cuộc Hội thảo.

       BAN CHỈ ĐẠO VÀ BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO