Chất lượng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ của tổ chức cơ sở Đảng ở các đảng bộ học viện trường sĩ quan quân đội hiện nay

Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản chỉ đạo xây dựng tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản, được C.Mác và Ph.Ăngghen khởi thảo, được V.I.Lênin khái quát và khẳng định là nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức, nguyên tắc quan trọng nhất để chỉ đạo xây dựng tổ chức, sinh hoạt, mọi hoạt động và phong cách làm việc của Đảng; là tiêu chí để phân biệt Đảng Cộng sản với các đảng phái khác; Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ là vấn đề thuộc về bản chất của Đảng, có ý nghĩa quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, biện pháp hữu hiệu để ngăn ngừa, khắc phục những căn bệnh nguy hiểm hay mắc phải của một đảng cầm quyền như: độc đoán, chuyên quyền, quan liêu xa rời quần chúng, vi phạm dân chủ, dân chủ hình thức; đồng thời là cơ sở tạo khả năng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tăng cường xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; phủ nhận nguyên tắc này là phủ nhận Đảng từ bản chất. Kể từ khi ra đời cho đến nay, nhờ được xây dựng và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ mà Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là một khối thống nhất ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh vô địch lãnh đạo sự nghiệp cách mạng giành thắng lợi. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định phải “kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” .

Tổ chức cơ sở đảng ở các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội là hạt nhân chính trị, lãnh đạo các mặt công tác và mọi hoạt động của cơ quan, đơn vị thuộc nhà trường; lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học của nhà trường đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy - học, nghiên cứu khoa học và xây dựng tiềm lực vật chất, khoa học kỹ thuật, công nghệ nhằm hoàn thành mục tiêu, yêu cầu đào tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu của quân đội và phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; lãnh đạo xây dựng học viện, nhà trường chính quy, tiên tiến mẫu mực.

Những năm qua, theo thống kê từ báo cáo chính trị của các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội nhiệm kỳ 2015-2020, hầu hết các nhà trường đều hoàn thành tốt nhiệm vụ. Có được kết quả đó, là do các tổ chức cơ sở đảng đã coi trọng nâng cao chất lượng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, thường xuyên đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng tổ chức trong sạch vững mạnh. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, chất lượng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ của tổ chức cơ sở đảng ở các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội cũng còn không ít những hạn chế, bất cập, biểu hiện ở tư duy, nhận thức và nội dung, biện pháp thực hiện. Chất lượng thực hiện dân chủ trong sinh hoạt đảng, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình chưa cao, một số tổ chức cơ sở đảng vẫn còn biểu hiện vi phạm nguyên tắc, dẫn tới tình trạng độc đoán, chuyên quyền, dân chủ hình thức, hoặc dựa dẫm, ỷ lại vào tập thể, thành công thì thành tích thuộc về cá nhân, có khuyết điểm thì đổ lỗi cho tập thể, không phân định rõ trách nhiệm của cá nhân và tập thể cấp ủy. Do vậy, vừa có hiện tượng dựa dẫm vào tập thể, không rõ trách nhiệm cá nhân, vừa không khuyến khích người đứng đầu có nhiệt tình tâm huyết, dám nghĩ, dám làm, tạo kẽ hở cho cách làm việc tắc trách, trì trệ, lạm dụng quyền lực một cách tinh vi để mưu cầu lợi ích cá nhân, biểu hiện dân chủ hình thức diễn ra còn nhiều và phức tạp, chưa có những giải pháp khắc phục có hiệu quả…; đúng như đánh giá của Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI): “Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trên thực tế ở nhiều nơi rơi vào hình thức, do không xác định rõ cơ chế trách nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân, khi sai sót, khuyết điểm không ai chịu trách nhiệm”. Thực tiễn cho thấy, chất lượng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ của tổ chức cơ sở đảng ở các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội đang đặt ra không ít vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết.

Trong tình hình mới, nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học của các học viện, trường sĩ quan quân đội có bước phát triển mới cả chiều rộng, chiều sâu; đặc biệt là sau khi có Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) của Đảng về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, đào tạo và Chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo trong quân đội giai đoạn 2011-2020 của Quân ủy Trung ương; vấn đề đặt ra đối với các nhà trường phải chủ động, tích cực tìm kiếm các giải pháp và tổ chức thực hiện quyết liệt các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong Quân đội nhân dân Việt Nam có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, với Tổ quốc, với nhân dân. Để đạt được điều đó, vấn đề quan trọng, cấp thiết đặt ra cho các tổ chức cơ sở đảng phải nâng cao chất lượng thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao hơn nữa năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng các tổ chức cơ sở đảng thực sự trong sạch vững mạnh, lãnh đạo đơn vị hoàn thành tốt các nhiệm vụ.