Bảo tàng một thời để nhớ

Lời nói đầu

      Suốt gần 60 năm qua kể từ khi thành lập Ban Xây dựng Bảo tàng, biết bao thế hệ cán bộ, nhân viên đã không quản gian khổ, hy sinh lặn lội khắp các chiến trường từ Bắc đến Nam, từ chiến trường Lào đến chiến trường Cam-pu-chia để sưu tầm hiện vật. Họ cũng như những người lính ngoài trận địa, có đồng chí bị thương, có đồng chí hy sinh. Và rồi, để bảo vệ, bảo quản những giá trị văn hóa ấy, suốt mấy chục năm ròng, cán bộ Bảo tàng đã vượt qua bao khó khăn gian khổ, di chuyển hàng chục vạn hiện vật từ đồng bằng lên núi cao hoặc từ Bắc vào Nam, lại từ Nam ra Bắc xa hàng ngàn cây số. Và nữa - những thế hệ đầu tiên của Bảo tàng, mặc dù không có một dòng kiến thức chuyên môn, nhưng với lòng yêu say nghề nghiệp, lòng trân trọng đối với lịch sử, đã vừa làm vừa học, tự học để làm việc tốt hơn, từng bước xây dựng nên Bảo tàng như ngày hôm nay.

      Những cống hiến đó đã được thể hiện rõ nét trong cuốn “55 năm Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (1956 - 2011)”1. Song, sự sinh động và sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng Bảo tàng còn được thể hiện ở những câu chuyện cụ thể trong từng con người cụ thể đã trải qua những năm tháng cụ thể hoạt động tại Bảo tàng mà cuốn sử không có điều kiện viết hết. Bởi vậy, hướng tới kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Đảng ủy, Ban Giám đốc và Ban Liên lạc Cựu Chiến binh Bảo tàng phát động phong trào viết những kỷ niệm sâu sắc trong những năm tháng công tác tại Bảo tàng. Cuốn sách này chính là sự mở rộng và minh họa bổ ích cho cuốn sử, là tài liệu nghiên cứu, giáo dục nhẹ nhàng nhưng thiết thực cho những ai quan tâm tới công tác bảo tàng.

      Đọc hết trang cuối cùng, gấp sách lại, chúng ta nhận ra một điều: Có được Bảo tàng như ngày nay là trí tuệ, là sự tận tâm với công việc, tận lực với nghề nghiệp… của biết bao thế hệ cán bộ, nhân viên bồi đắp nên.

      Mới đấy thôi mà đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Nhiều đồng chí công tác lâu năm ở Bảo tàng hoặc đã mất hoặc trí nhớ mai một, nếu không kịp thời sưu tầm ghi chép, chúng ta sẽ để mất những giá trị văn hóa đáng quý về lĩnh vực bảo tàng. Với tiềm năng vốn có của gần 60 năm hoạt động, chắc chắn sẽ còn nhiều câu chuyện sinh động, hấp dẫn chưa được viết trong cuốn sách này. Hy vọng, nếu có điều kiện, các tập tiếp theo sẽ bổ sung thêm.

      Không phải là những người viết chuyên nghiệp, vì thế, cách thể hiện còn hạn chế, tuy nhiên, với tất cả tấm lòng mình, các tác giả đã đặt giá trị nhân văn lên hàng đầu. Đó là sự tri ân đối với các thế hệ cán bộ, nhân viên Bảo tàng, đồng thời chắt lọc những kinh nghiệm công tác nhằm truyền lại cho các thế hệ mai sau.

      Mặc dù Ban Biên soạn đã rất cố gắng, nhưng do trình độ có hạn, chắc chắn cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thành của bạn đọc.

      Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam