Bão nổi từ phía Nam sông Hương

Lời thưa

      Dân tộc Việt Nam hàng nghìn năm văn hiến đã để lại biết bao tác phẩm đồ sộ về văn học, lịch sử...

      1. Về lịch sử - Có những trận "Quyết chiến, chiến lược". Nhà Trần ba lần chống quân Nguyên. Rồi dân tộc Việt Nam, từ sau Cách mạng Tháng Tám, 1945 đã trải qua mấy mươi năm đánh giặc. Các tướng lĩnh tài thao lược ghi đậm dấu ấn Việt Nam, có người là danh tướng thế giới. Nhưng hàng triệu người trực tiếp cách mạng góp phần làm nên lịch sử thì ghi chép nhạt nhòa so với chiến công vĩ đại. Thời Trần để lại ấn tượng "sát Thát". Thời vua Quang Trung hành binh thần tốc, ba người một cáng thay nhau khênh - nghỉ... Nói chung, người chiến sĩ hành động ra sao, ăn ở, sinh hoạt, luyện tập gian khổ, chiến đấu ác liệt thế nào... chưa được nâng tầm tác phẩm xứng đáng. Ngày nay thế hệ 7x - 8x - 9x... - không thể hình dung được đầy đủ người cách mạng hoạt động ra sao? "Cuộc sống sẽ mất hết ý nghĩa nếu tuổi trẻ không biết đến công việc của những thế hệ đi trước" C.Pautovski.

      2. Về văn học - Đã có những cuốn tiểu thuyết lớn về văn xuôi. Nhưng truyện thơ ông cha ta trước đã làm. Miền Nam có truyện Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu, miền Bắc có Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du.

      Từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, thời gian đã dài nhưng chưa có tác phẩm truyện thơ nào. Chỉ có hàng ngàn tập thơ gồm những bài thơ ngắn - dài - trường ca. Nhiều thi nhân suốt đời cũng chỉ ra được vài tập thơ mang phong cách riêng mình.

      Hiện nay các nhà thơ đua tìm sáng tạo ngôn ngữ, phát triển nghệ thuật, đổi mới tư duy, quan niệm, ý tưởng để tìm cái mới, sự lạ trong ngôn từ, cách biểu đạt, sắp đặt, hình thức... nội dung kín đáo, thơ triết lý, thơ tư tưởng, hiện thực, siêu thực, huyền diệu, hiện đại, hậu hiện đại v.v. Trong vòng xoáy cải tiến xuất hiện nhiều xu hướng phát triển... Biết bao giờ mới ổn định trong sự đi lên như văn xuôi.

      Tôi nghĩ, lịch sử Việt Nam vĩ đại, nếu có trăm truyện, ngàn truyện bằng thơ thì quý biết bao. Việt Nam có rất nhiều người làm thơ, nếu được phát động nhất định sẽ có nhiều tác phẩm tốt.

      3. Về tôi - có thời gian là phóng viên báo Quân đội ở Mặt trận Thừa Thiên Huế nên thu thập được một số hình ảnh người chiến sĩ, đã viết truyện; ký Đường Vô Huế (Nxb Quân đội nhân dân - 1972), nay tôi muốn thể nghiệm bằng thơ để viết tập 2 là Truyện ký thơ "Bão nổi từ phía Nam sông Hương". Thơ tôi dân dã, chỉ dùng làm thí dụ cho truyện ký thơ mà thôi. Vì sự kiện lịch sử đã là sáng tạo muôn mầu phong phú rồi.

      Tôi tự định nghĩa các thể loại thơ để sử dụng cho mục đích của mình.

      - Thơ lục bát viết về tình yêu, cảm xúc sâu lắng, duyên ý ngọt ngào đằm thắm, lưu luyến thiết tha.

      Thơ 5-6 từ cho tin ngắn, diễn tả niềm vui nhí nhảnh của tuổi thơ.

      Thơ luật Đường, mang tính bác học, trí tuệ, nghiêm túc để khái quát bối cảnh lịch sử.

      Muốn tường thuật trận chiến thì dùng thơ tự do là phù hợp. Vì thơ tự do không bó hẹp về dung lượng, tư tưởng, mà thoải mái bay nhảy trong thế giới ngôn từ, xúc cảm. Thơ mới không ngừng thay đổi về cấu trúc, câu dài ngắn đan xen, nhịp điệu liên tục đổi thay. Hình ảnh, nhạc điệu, ngôn ngữ luôn biến hóa. Thơ trở nên linh hoạt, hấp dẫn.

      Vậy xin phép bạn bè, độc giả, tôi thể nghiệm diễn tả một góc Mặt trận Huế năm 1968. Chủ yếu nói về chiến sĩ và nhân dân qua đó thể hiện tài năng các nhà lãnh đạo chiến thuật, chiến lược.

      Nôm na vài suy nghĩ ngắn để liều ra tập thơ này, có điều gì nói năng không kín kẽ, không lọt tai... mong bạn bè và người đọc bỏ qua cho.

      Truyện thơ là hoài bão đưa dòng thơ lên đời.

      Truyện thơ là khát vọng nâng tác phẩm cho đúng tầm dòng thơ. Đó là chuyện khó, là thử thách.

      Xin cảm ơn quý vị đã quan tâm đến cuốn truyện thơ này và vô cùng thiết tha mong được ủng hộ.

NGUYỄN QUANG TRÚC