30 năm Bộ Tham mưu xây dựng và phát triển (1989 – 2019)

Thực hiện Nghị định số 22/HĐBT ngày 3 tháng 3 năm 1989 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) về việc hợp nhất Tổng cục Kinh tế với cơ quan quản lý các xí nghiệp sản xuất quốc phòng của Tổng cục Kỹ thuật. Ngày 24 tháng 4 năm 1989 Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 131/QĐ-QP quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng và Kinh tế. Cơ quan quản lý của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng và Kinh tế được tổ chức theo mô hình các vụ, các cục và các phòng.

Ngày 24 tháng 12 năm 1998, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 249/QĐ-TTg thành lập và thay đổi một số tổ chức trực thuộc Bộ Quốc phòng, theo đó “Tổng cục Công nghiệp quốc phòng và Kinh tế thôi nhiệm vụ giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về kinh tế, động viên công nghiệp và đổi tên thành Tổng cục Công nghiệp quốc phòng”.

Ngày 6 tháng 3 năm 2000, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ký Quyết định số 294/2000/QĐ-BQP về quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng. Cơ quan Tổng cục Công nghiệp quốc phòng được tổ chức lại theo mô hình các cục và một số phòng trực thuộc Tổng cục, trong đó có Cục Tham mưu - Kế hoạch.

Ngày 17 tháng 6 năm 2000, Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp quốc phòng ký Quyết định số 14/ĐĐ, điều động về Cục Tham mưu - Kế hoạch toàn bộ số cán bộ của Vụ Kế hoạch, Vụ Tổ chức - Lao động - Đào tạo, Phòng Vật tư, Phòng Thông tin thuộc Văn phòng, số cán bộ còn lại của Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Động viên công nghiệp và một số cán bộ của Phòng Xây dựng cơ bản.

Ngày 17 tháng 1 năm 2001, Chủ nhiệm Tổng cục ký Quyết định số 29/QĐ-CNQP ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan Tổng cục. Theo quyết định này, Cục Tham mưu - Kế hoạch kế tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nói trên, trừ phần chức năng, nhiệm vụ Tổng cục đã bàn giao cho các cơ quan khác của Bộ Quốc phòng trước đó theo Quyết định số 249/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Với việc kế tục chức năng, nhiệm vụ, nhân sự theo các quyết định trên, Vụ Kế hoạch, Vụ Tổ chức - Lao động - Đào tạo, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Động viên công nghiệp, Phòng Vật tư, Phòng Thông tin Tác chiến thuộc Văn phòng trở thành các cơ quan tiền thân của Cục Tham mưu - Kế hoạch. Với ý nghĩa đó, lịch sử ra đời và phát triển của các cơ quan nói trên là một phần không tách rời trong lịch sử hình thành và phát triển của Cục Tham mưu - Kế hoạch Tổng cục Công nghiệp quốc phòng.

Căn cứ vào lịch sử nêu trên, theo đề nghị của lãnh đạo, chỉ huy Cục Tham mưu - Kế hoạch, Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp quốc phòng ký Quyết định số 313/QĐ-CNQP ngày 3 tháng 5 năm 2006 công nhận ngày 24 tháng 4 năm 1989 là Ngày truyền thống của Cục Tham mưu - Kế hoạch Tổng cục Công nghiệp quốc phòng.

Ngày 25 tháng 11 năm 2009, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 4427/QĐ-BQP đổi tên Cục Tham mưu - Kế hoạch trực thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng thành Bộ Tham mưu trực thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng. Như vậy có thể nói rằng: Đây là một trong những sự kiện rất quan trọng đánh dấu bước phát triển mới qua chặng đường 20 năm xây dựng và phát triển của cơ quan tham mưu trung tâm của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng. Đồng thời cũng là một bước kiện toàn bộ máy các cơ quan của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng theo yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.

Ngày 25 tháng 2 năm 2010, Thường vụ Đảng ủy Tổng cục đã ký Quyết định số 824-QĐ/ĐU.CNQP về việc đổi tên Đảng bộ cơ sở Cục Tham mưu - Kế hoạch thành Đảng bộ cơ sở Bộ Tham mưu, trực thuộc Đảng ủy Tổng cục Công nghiệp quốc phòng.

Ngày 22 tháng 6 năm 2010, Bộ Tham mưu trang trọng tổ chức Lễ ra mắt Bộ Tham mưu và đón nhận Quân kỳ quyết thắng. Tại buổi lễ, Trung tướng Nguyễn Đức Lâm - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Tổng cục thay mặt lãnh đạo, chỉ huy Tổng cục phát biểu chúc mừng và đánh giá những kết quả đã đạt được và chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho Bộ Tham mưu trong thời gian tới, gắn liền với những yêu cầu cao hơn về nội dung, chất lượng và hiệu quả công tác tham mưu, trong đó bao gồm trọng trách chung của Bộ Tham mưu tương tự như các đầu mối khác trong toàn quân, cũng như các chức năng, nhiệm vụ có tính đặc thù của ngành Công nghiệp quốc phòng.

Như vậy, lịch sử phát triển Bộ Tham mưu bao gồm ba thời kỳ:

Thời kỳ thứ nhất, từ năm 1989 đến năm 1999, là thời kỳ của các cơ quan tiền thân, với mô hình các vụ, các phòng trong Tổng cục Công nghiệp quốc phòng và Kinh tế;

Thời kỳ thứ hai, từ năm 2000 đến năm 2009, là thời kỳ theo mô hình Cục Tham mưu - Kế hoạch thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng với các phòng trực thuộc.

Thời kỳ thứ ba, từ năm 2010 đến nay, là thời kỳ theo mô hình Bộ Tham mưu thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng với các phòng, ban trực thuộc.

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm Ngày truyền thống, để ghi nhận những công lao của các thế hệ cán bộ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, chiến sĩ của Bộ Tham mưu qua các thời kỳ; để có tài liệu giáo dục truyền thống cho các thế hệ và tra cứu thông tin khi cần thiết; được sự đồng ý của lãnh đạo, chỉ huy Tổng cục, Đảng ủy, chỉ huy Bộ Tham mưu quyết định biên soạn cuốn sách “30 năm Bộ Tham mưu xây dựng và phát triển (1989 - 2019)”, nhằm giới thiệu những thông tin cơ bản về quá trình hình thành và phát triển, những sự kiện quan trọng, những thành tích chủ yếu của Bộ Tham mưu trong 30 năm qua.

Cuốn sách được chia ra làm bốn phần:

Phần thứ nhất: Quá trình hình thành và phát triển, giới thiệu quá trình hình thành, những thành tích chủ yếu của Bộ Tham mưu.

Phần thứ hai: Biên niên sự kiện, thống kê các sự kiện của Bộ Tham mưu, các sự kiện của Tổng cục có liên quan đến Bộ Tham mưu.

Phần thứ ba: Những dấu ấn của Bộ Tham mưu trong

30 năm xây dựng và phát triển, giới thiệu hồi ức, tâm sự, tùy bút của một số cán bộ làm việc tại Bộ Tham mưu qua các thời kỳ.

Phần thứ tư: Kỷ yếu nhân sự, cung cấp thông tin cơ bản về các đồng chí nguyên là thủ trưởng các cơ quan tiền thân giai đoạn 1989 - 1999; nguyên là thủ trưởng Cục Tham mưu - Kế hoạch giai đoạn 2000 - 2009; thủ trưởng Bộ Tham mưu; thủ trưởng các phòng, ban giai đoạn 2010 - 2019 và danh sách cán bộ, nhân viên của Bộ Tham mưu từ năm 2000 đến nay.

Mặc dù đã rất cố gắng để giới thiệu được bức tranh toàn cảnh, liên tục, xuyên suốt về quá trình xây dựng và phát triển của Bộ Tham mưu nhưng do hồ sơ, tài liệu rất khó thu thập được đầy đủ; số cán bộ công tác ở Bộ Tham mưu từ ngày đầu thành lập đến nay còn lại không nhiều; thời gian, kinh nghiệm biên soạn còn hạn chế, vì vậy, cuốn sách có thể chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đồng chí, đặc biệt là thế hệ cán bộ tiền bối, để có thể nâng cao chất lượng cuốn sách khi có điều kiện tái bản.

Nhân dịp này, thay mặt các thế hệ cán bộ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, chiến sĩ đã và đang công tác tại Bộ Tham mưu xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các đồng chí lãnh đạo và các cơ quan của Bộ Quốc phòng; các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy Tổng cục qua các thời kỳ; các cơ quan, đơn vị trong và ngoài quân đội đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ Bộ Tham mưu trong suốt 30 năm qua.

Cảm ơn các đồng chí trong Tổ Biên soạn và sưu tầm tài liệu, các cơ quan của Cục Chính trị, Tạp chí Công nghiệp quốc phòng và Kinh tế và tất cả những đồng chí đã tham gia, đóng góp ý kiến để cuốn sách được ra mắt đúng dịp kỷ niệm 30 năm Ngày truyền thống Bộ Tham mưu.