Một bộ sách quý về cuộc khởi nghĩa trong lịch sử dân tộc ta

    Mong muốn đem đến cho độc giả cái nhìn chung nhất, khái quát nhất về một số cuộc khởi nghĩa nổi tiếng trong lịch sử dân tộc, nhóm biên soạn Tủ sách lịch sử Việt Nam của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã dành rất nhiều tâm huyết để cho ra đời  bộ sách 12 cuốn  hỏi -đáp về các cuộc khởi nghĩa: Lam Sơn, Tây Sơn, Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Võ Duy Dương, Bãi Sậy, Yên Thế, Hương Khê, Nguyễn Quang Bích, Ba Đình, Thái Nguyên, Yên Bái.
    Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn phải gồng mình chống trọi với sự xâm lăng của các thế lực từ bên ngoài: từ các triều đại phong kiến phương Bắc, đến thực dân, đế quốc từ phương Tây… Dù trong sự đô hộ, kìm kẹp, đàn áp dã man của kẻ thù, dân tộc Việt Nam vẫn dũng cảm, kiên cường đứng dậy khởi nghĩa. Mỗi khi bị ách đô hộ, ngọn lửa khởi nghĩa lại sục sôi, truyền lan; dường như không có lúc nào ngưng nghỉ. Cuộc khởi nghĩa này bị dập tắt, cuộc khởi nghĩa khác lại ra đời. Vùng này khởi nghĩa, vùng kia cũng đứng lên. Những tưởng bọn phong kiến, đế quốc, thực dân ngoại bang dễ dàng khuất phục được dân tộc Việt Nam, nhưng qua những cuộc khởi nghĩa, dù thắng lợi hay thất bại, đã khiến cho kẻ thù phải khiếp sợ, kinh hoàng. Mỗi cuộc khởi nghĩa đều để lại những dấu ấn và bài học quý báu trong lịch sử dân tộc ta.
    Trong bộ sách 12 cuốn, mỗi cuốn có độ dày trên dưới hai trăm trang được biên soạn tổng hợp từ các nguồn tư liệu lịch sử đã được công bố cùng với sự sắp xếp, bố trí dưới dạng hỏi – đáp ngắn gọn, xúc tích. Bạn đọc có thể tìm thấy nhiều thông tin phong phú về bối cảnh lịch sử, diễn biến, kết quả, nguyên nhân thắng lợi hay thất bại của các cuộc khởi nghĩa; những tư liệu bổ trợ về thân thế, sự nghiệp của các vị thủ lĩnh áo vải… một cách tương đối đầy đủ và có hệ thống. Có những cuộc khởi nghĩa đã được nhiều người nghiên cứu, nhiều sách viết đến như Khởi nghĩa Lam Sơn, Tây Sơn… nhưng cũng có những cuộc khởi nghĩa được nhắc đến rất ít, có lẽ vì nó diễn ra chỉ trong một thời gian rất ngắn như: Khởi nghĩa Yên Bái, Thái Nguyên… Những người biên soạn bộ sách đã rất cố gắng chắt lọc các nguồn tư liệu, vừa tổng hợp, vừa nghiên cứu, vừa thể hiện sao cho khoa học và hiệu quả nhất.
    Bạn đọc có thể tìm thấy nhiều thông tin rất thú vị, hấp dẫn như: Mối tình sâu nặng giữa Hoàng đế Quang Trung  với Công chúa Ngọc Hân và  sự ra đời bài thơ Ai tư vãn của hoàng hậu khi hoàng đế mất (Khởi nghĩa Tây Sơn); câu chuyện về một người phụ nữ đã vượt lên bi kịch gia đình để hy sinh vì vận mệnh dân tộc, bà đã có công lớn trong việc giác ngộ Đội Cấn làm nên cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên nổi tiếng (Khởi nghĩa Thái Nguyên); những chuyện kể về nhà yêu nước Nguyễn Thái Học và mối tình của ông với  cô Giang  (Khởi nghĩa Yên Bái)… Những câu chuyện vừa chân thực, vừa có chất giai thoại lịch sử đó sẽ giúp cho bạn đọc hiểu sâu hơn về tài năng, nhân cách, tinh thần yêu nước, thương dân, ý chí quyết đánh, quyết thắng, dám hy sinh vì dân, vì nước của các vị thủ lĩnh và một phần cuộc đời, sự nghiệp bi tráng của họ.
    Chủ biên Đặng Việt Thủy đã tâm sự: Chúng tôi biên soạn bộ sách này chỉ mong sao những kiến thức về lịch sử rất cơ bản được đơn giản hóa, để người đọc thuộc đối tượng nào cũng đều dễ nhớ, dễ hiểu, dễ tra cứu, tham khảo. Từ những tư liệu lịch sử có vẻ như rất khô khan, đã được làm “mềm” đi bởi dạng câu hỏi và trả lời trong bộ sách. Hi vọng bạn đọc sẽ yêu thích bộ sách này. Sự yêu mến của bạn đọc sẽ khích lệ chúng tôi biên soạn tiếp những bộ sách khác về đề tài lịch sử.
    Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam nói chung, lịch sử các cuộc khởi nghĩa nói riêng là một kho tàng kiến thức vô cùng quý giá, xây đắp nên truyền thống quật cường, bất khuất, lòng yêu quê hương đất nước và lòng tự hào dân tộc. Việc tìm hiểu lịch sử dân tộc vừa là nhu cầu, vừa là trách nhiệm trước lịch sử để tỏ lòng biết ơn đối với công lao to lớn của tổ tiên, đồng thời để giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay. Đây cũng chính là đòi hỏi của thời cuộc, khi mà việc học sử, nghiên cứu sử còn bị coi nhẹ. Dẫu biết rằng, trong bộ sách còn có chỗ chưa hoàn thiện, có tư liệu mới ở dạng  đưa ra để tham khảo, chưa có điều kiện nghiên cứu làm sáng rõ thêm, nhưng việc tập hợp, biên soạn một cách có hệ thống về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong lịch sử dân tộc ta đã ghi nhận sự nỗ lực, tâm huyết của những người biên soạn bộ sách này. Và bạn đọc tiếp tục chờ đón những bộ sách về lịch sử dân tộc ta ở những chuyên đề khác.