Lịch sử Đảng bộ quân sự tỉnh Quảng Ngãi (1945-2023)

Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, 15 năm sau, cùng với cả nước, phong trào cách mạng ở Quảng Ngãi do Đảng lãnh đạo đã góp phần vào thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đánh đổ chế độ thực dân, phong kiến, giành độc lập dân tộc. Đó là thắng lợi của con đường bạo lực cách mạng dưới hình thức khởi nghĩa vũ trang để giành chính quyền.

Quán triệt Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8, tháng 3 năm 1945, đứng trước thời cơ Nhật đảo chính Pháp, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã lãnh đạo nhân dân vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền ở Ba Tơ, thành lập Đội du kích Ba Tơ, tiền thân của lực lượng vũ trang miền Nam Trung Bộ sau này. Chi bộ Đảng du kích Ba Tơ ra đời, đó cũng là tiền thân của Đảng bộ Quân sự tỉnh Quảng Ngãi ngày nay.

Sau khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta một lần nữa, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cả nước nhất tề đứng lên đánh đuổi quân xâm lược. Suốt 9 năm kháng chiến trường kỳ gian khổ và anh dũng, nằm trong vùng tự do Liên khu 5, dù bị địch bao vây uy hiếp nhiều phía, nhưng Đảng bộ Quân sự tỉnh Quảng Ngãi tích cực tham mưu cho Tỉnh ủy lãnh đạo nhân dân, lấy lực lượng vũ trang làm nòng cốt, thực hiện triệt để đường lối kháng chiến của Đảng, vừa chiến đấu bảo vệ vùng tự do, vừa xây dựng phát triển lực lượng vũ trang, phát động và tiến hành chiến tranh nhân dân, xây dựng hậu phương, căn cứ địa cách mạng vững chắc, đồng thời huy động sức người, sức của phục vụ tiền tuyến, góp phần cùng cả nước kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Từ năm 1955 đến năm 1959, chấp hành Hiệp định Giơnevơ, lực lượng quân sự ở Quảng Ngãi tập kết ra miền Bắc. Chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm đàn áp đẫm máu phong trào cách mạng ở miền Nam. Lúc này, tuy Đảng bộ Quân sự tỉnh không còn, nhưng hạt nhân cách mạng vẫn kiên trì hoạt động. Sau khi có ánh sáng của Nghị quyết Trung ương 15 soi đường, Tỉnh ủy đã chỉ đạo thành lập các đơn vị vũ trang làm nòng cốt trong cuộc khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi, lật đổ bộ máy ngụy quyền và tay sai của Mỹ, thành lập chính quyền cách mạng.

Tháng 12 năm 1960, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời. Tháng 2 năm 1961, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập. Theo đó, Tỉnh đội Quảng Ngãi được tái thành lập, Đảng bộ Quân sự tỉnh làm tốt vai trò tham mưu giúp Tỉnh ủy lãnh đạo công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của tỉnh. Kết hợp hai lực lượng quân sự và chính trị, hai hình thức đấu tranh, vận dụng linh hoạt phương châm “hai chân, ba mũi giáp công”, đánh địch trên ba vùng chiến lược. Từ các đơn vị vũ trang ban đầu 339, 229, 89, lần lượt các đại đội, tiểu đoàn địa phương ra đời, như Tiểu đoàn 83, 48, 81, cao hơn là Trung đoàn 94, làm nòng cốt cùng với nhân dân từng bước đánh bại các chiến lược quân sự của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, giành toàn thắng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân năm 1975.

Sau năm 1975, trong bối cảnh chung, tuy đất nước hòa bình, thống nhất, nhưng chiến tranh biên giới xảy ra, lực lượng vũ trang tiếp tục vào cuộc chiến đấu mới. Mặc dù gặp nhiều khó khăn khi sáp nhập tỉnh, nhưng Đảng bộ Quân sự tỉnh đã lãnh đạo lực lượng vũ trang tỉnh không ngừng phát huy truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, tiếp tục xây dựng, hun đúc nên truyền thống anh hùng, tận trung với nước, tận hiếu với dân, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Từ ngày tái thành lập tỉnh Quảng Ngãi năm 1989 đến nay, Đảng bộ Quân sự tỉnh tích cực làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo công tác quốc phòng, quân sự địa phương. Đảng bộ Quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã thể hiện là một tập thể có tư tưởng kiên định, tổ chức trong sạch vững mạnh, nội bộ đoàn kết nhất trí cao, thường xuyên quán triệt đầy đủ nghị quyết, chỉ thị, chủ trương, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng và Nhà nước, duy trì tốt phong trào thi đua Quyết thắng, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy Quảng Ngãi và Nghị quyết Đảng ủy Quân khu 5, Đảng ủy - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu, biên soạn “Lịch sử Đảng bộ Quân sự tỉnh Quảng Ngãi (1945 - 2023)”. Đây là công trình lịch sử Đảng, chuyên ngành quân sự địa phương, thể hiện đường lối chiến tranh nhân dân và công tác quốc phòng của Đảng, tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng trong quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Ngãi từ năm 1945 cho đến nay. Sách tập trung làm rõ những nội dung nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng bộ Quân sự trong vai trò tham mưu và lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng vũ trang tỉnh thực hiện mọi nhiệm vụ do cấp trên giao, đồng thời rút ra những bài học kinh

nghiệm thực tiễn nhằm góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ kế tiếp.

Ngoài lời nói đầu, phụ lục, nội dung sách “Lịch sử Đảng bộ Quân sự tỉnh Quảng Ngãi (1945 - 2023) được cấu trúc gồm 7 chương:

I. Chương mở đầu: Điều kiện tự nhiên - xã hội và truyền thống đấu tranh cách mạng của tỉnh Quảng Ngãi.

II. Chương một: Đội du kích Ba Tơ ra đời và vai trò của Chi bộ Quân sự trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

III. Chương hai: Đảng bộ Quân sự tỉnh lãnh đạo lực lượng vũ trang tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954).

IV. Chương ba: Đảng bộ Quân sự tỉnh lãnh đạo lực lượng vũ trang tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975).

V. Chương bốn: Đảng bộ Quân sự tỉnh lãnh đạo lực lượng vũ trang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn sáp nhập tỉnh Nghĩa Bình (1975 - 1989).

VI. Chương năm: Đảng bộ Quân sự tỉnh lãnh đạo lực lượng vũ trang trong thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước (1989 - 2023).

VII. Kết luận.

Mặc dù được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và cơ quan chức năng nhưng do đặc điểm thời gian dài, trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, tư liệu hạn chế, nhân chứng sống không còn nhiều, do vậy trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong các cấp lãnh đạo, cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các đồng chí nguyên là Bí thư Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh qua các thời kỳ và bạn đọc có ý kiến đóng góp để việc xuất bản sách được thuận lợi, đúng thời gian kế hoạch đã đề ra.

BAN THƯỜNG VỤ

ĐẢNG ỦY QUÂN SỰ TỈNH QUẢNG NGÃI