Chiến thắng Đăk Tô – Tân Cảnh – Giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm

Cách đây 50 năm, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên mở Chiến dịch Bắc Tây Nguyên (30.3 - 5.6.1972) nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực quân đội Sài Gòn trên địa bàn 2 tỉnh Kon Tum và Gia Lai, mở rộng hành lang chiến lược nối liền vùng giải phóng ở Bắc Tây Nguyên với miền Đông Nam Bộ, phối hợp với hướng chủ yếu Trị - Thiên trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972. Với tinh thần và ý chí quyết tâm cao, các lực lượng tham gia chiến dịch đã giành nhiều thắng lợi quan trọng, tiêu biểu là trận then chốt đầu tiên tiêu diệt gọn cụm cứ điểm phòng ngự kiên cố của địch ở Đăk Tô - Tân Cảnh (24.4.1972).

Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh có ý nghĩa quan trọng, đánh sập hệ thống phòng thủ cơ bản của quân đội Sài Gòn ở Bắc Tây Nguyên, tạo thế và lực cho các bước phát triển tiếp theo của chiến dịch; đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của lực lượng vũ trang Tây Nguyên và sự phát triển của nghệ thuật chiến dịch tiến công trên chiến trường Tây Nguyên. Chiến thắng đó cùng với những thắng lợi trên hướng tiến công Trị - Thiên và miền Đông Nam Bộ là những đòn tiêu diệt chiến dịch có ý nghĩa chiến lược trong năm 1972, góp phần tạo ra cục diện mới trên chiến trường miền Nam, góp phần đánh bại một bước quan trọng chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Pari, rút quân khỏi Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh (24.4.1972 - 24.4.2022), Bộ Quốc phòng phối hợp với Tỉnh ủy Kon Tum tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề: “Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh - Giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm”.

Hội thảo tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc thêm tầm nhìn chiến lược, sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; sự nhạy bén, sáng tạo của Bộ Tư lệnh Chiến dịch Bắc Tây Nguyên; ý chí quyết chiến, quyết thắng, sự mưu trí, dũng cảm, kiên cường của các lực lượng tham gia chiến dịch; làm rõ vị trí, vai trò, đóng góp của bộ đội chủ lực và lực lượng vũ trang, nhân dân địa phương; khẳng định bước phát triển vượt bậc của lực lượng vũ trang Tây Nguyên; phân tích những nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự; nêu bật tầm vóc, ý nghĩa của Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh, đúc rút những kinh nghiệm và bài học lịch sử có giá trị lý luận và thực tiễn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đồng thời, kết quả Hội thảo góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường, niềm tự hào dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; tạo sự thống nhất về nhận thức, góp phần đấu tranh với những luận điệu sai trái, xuyên tạc lịch sử của các thế lực thù địch, phản động.

Ban Tổ chức Hội thảo nhận được hơn 80 báo cáo, tham luận của các đồng chí lãnh đạo Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, một số tổng cục, quân khu, quân đoàn, binh chủng, học viện, nhà trường, các tướng lĩnh, sĩ quan; lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân và một số ban, ngành của tỉnh Kon Tum; các nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học trong và ngoài Quân đội. Các tham luận đã phản ánh khá đầy đủ và toàn diện, phân tích, luận giải, nhận định và rút ra những bài học kinh nghiệm sâu sắc đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc giai đoạn hiện nay.

Nội dung các tham luận gửi đến Hội thảo cơ bản thống nhất, tuy nhiên, mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập của từng tác giả, được tiếp cận qua nhiều nguồn sử liệu nên có một số nhận định, đánh giá, số liệu có thể có sự khác nhau. Nhằm tôn trọng ý kiến tác giả và phát huy tính khách quan trong trao đổi khoa học, Ban Nội dung vẫn giữ nguyên tinh thần cơ bản, chỉ lược bớt những vấn đề trùng lặp hoặc ít liên quan đến chủ đề Hội thảo.

Dựa trên nội dung các bài tham luận, cuốn sách được chia thành ba phần. Tuy nhiên, sự phân chia ở đây chỉ mang tính tương đối, vì một số bài viết có sự liên hệ, xâu chuỗi sự kiện để luận giải, làm rõ nội dung chủ đề nên có sự giao thoa giữa các vấn đề:

Phần thứ nhất: Những vấn đề chung;

Phần thứ hai: Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh - Bước đột phá trong Chiến dịch Bắc Tây Nguyên 1972;

Phần thứ ba: Ý nghĩa thắng lợi và bài học kinh nghiệm.

Nhân dịp này, Ban Chỉ đạo Hội thảo trân trọng cảm ơn Thủ trưởng Bộ Quốc phòng và Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum đã chỉ đạo, phối hợp, tạo điều kiện để tổ chức thành công Hội thảo; cảm ơn các cơ quan, đơn vị, địa phương, các tướng lĩnh, sĩ quan, nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học trong và ngoài Quân đội đã tham gia, tạo điều kiện cho cuốn sách được xuất bản.

Trong quá trình hoàn chỉnh cuốn sách, mặc dù Viện Lịch sử quân sự và Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã có nhiều cố gắng, song khó tránh khỏi thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các đồng chí và bạn đọc.

Trân trọng giới thiệu cuốn sách đến bạn đọc!

BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO