Dòng đời và chiến trận

1. THÁNG TÁM, TRỜI XANH VẮT. NHỮNG ĐỤN mây trắng tơi xốp, nhỏ nhoi, lững thững trôi dạt về phía tây, nơi mặt trời vàng rực đang thấp dần sau những ngọn cây đào lộn hột, lá cũng uá vàng. Cây dừa mồ côi trong vườn hơi nghiêng mình về phía rẫy mì gòn, như muốn che chở cho đám mì lúp xúp, còi cọc. Bên giếng nước, chiếc gầu múc gò bằng thiếc hoa gác lên thành gạch thấp, tay quay cần trục bằng gỗ được tra mỡ kỹ lưỡng, rung lắc nhè nhẹ theo đà gió, phát ra âm thanh nhỏ, kẽo kẹt kẽo kẹt. Cây ổi cạnh đó lúc lỉu mấy chùm trái xanh, trái nào trái nấy bằng nắm tay, nhưng bị ruồi vàng chích, sần sùi những nốt đen.

Bầy chó gần chục con nằm khoanh tròn góc sân, cặp mắt lim dim mơ ngủ. Vậy mà khi đàn gà giò vừa lén lút thâm nhập bãi thóc phơi chưa kịp gom, cả đàn chó chợt vùng dậy lao tới đuổi, sủa oang oác. Bọn gà hốt hoảng bay toán loạn, con gà trống có bộ cánh màu cờ sặc sỡ còn cố dừng lại, xù lông cản bọn chó cho đám gà mái chạy trốn. Con chó vàng sủa lên một tiếng cộc cằn, lao thẳng vô đánh lộn. Trống đỏ đỡ không lại, quýnh quáng bay lên rơi thẳng miệng giếng. Hên là nó hạ cánh đúng chiếc gàu thiếc. Chiếc gàu rớt xuống, kéo theo dây dợ lằng nhằng, loảng xoảng. Con trống đỏ lấy đà vút ra ngoài, thoát chết trong gang tấc.

Bà Thảo bày bình trà lên bộ bàn ghế giả đá kê sau hiên nhà, miệng la đuổi gà, tay nhanh nhẹn lau qua mặt bàn. Chiếc bình trà cổ cao bằng gốm nâu nóng ran, hương trà bay ngan ngát. Trà này bà mới nhờ đứa cháu họ ngoài Bắc gửi vô cho. Ông chồng ghiền trà Bắc từ những năm tập kết đến nay, nên rất kén. Mấy thứ trà Bảo Lộc, Đ’rao ông uống không nổi. Nó nhạt hoét, nước lại đỏ đòng đọc, uống vô chỉ tổ đi tiểu.

- Trà được rồi ba ơi! Nghỉ tay chút đã!

Ông Năm Chinh ném mấy bụi mì vô chuồng heo rừng, cười móm mém khi thấy lũ heo con cũng lăn xả vô cướp thức ăn với mấy con heo lớn.

- Hùi! Hùi! Đừng có cắn lộn hầy!

Chùi hai tay lấm đất vô đít quần, ông lững thững bước ra bàn nước, cặp mũi sư tử bành ra, hít lấy hít để mùi hương trà bay ngào ngạt. Đây là bình trà thứ hai trong ngày, sẽ được ông nhấm nháp từng ly một, cho tới khuya. Bình thứ nhất được bà vợ dậy sớm chế cho lúc năm giờ sáng, qua nước nhị, nước tam, nước tứ… tới khi nào rót ra ly còn có màu lợt lạt của trà. Bình này uống tới năm giờ chiều, lúc đó ông mới chịu cho bà chế tiếp bình mới. Năm Chinh ghiền trà, nên ông rất hà tiện, dè sẻn trong việc hãm. Dù có khách hay không, ấm trà thứ nhất được duy trì cả ngày. Khách nào tới chơi buổi sớm, hên được uống trà ngon, rủi mò tới giấc trưa coi như uống lại trà rửa bình.

Ông ngồi gác chân chữ ngũ, khẽ nâng ly trà lên miệng. Cái đầu tóc bạc trắng lâu ngày chưa hớt lòe xòe, gục gặc. Ngon! Đúng là "chè Thái, gái Tuyên". Mấy chục năm sống ngoài Bắc, từng làm rể Hà Nội, ông thấm thía câu nói trên. Trà Bắc có nhiều loại, từ chè Shan Tuyết Suối Giàng, Yên Bái và Xín Mần, Hà Giang tới những đồi chè Phú Thọ, không trà nào ăn đứt được chè Tân Cương của Thái Nguyên. Hương vị đậm đà, chát ngọt, màu nước nhàn nhạt vàng chanh chứ không đỏ đậm, đã làm nên thương hiệu "Trà Thái". Còn gái Bắc, có lẽ không đâu đẹp bằng Tuyên Quang. Gái Tuyên đa phần cao ráo, tròn trịa, vẻ đẹp quyến rũ. Vụ này ông từng được nghe, rằng xưa kia vua nhà Mạc dựng thành ở xứ Tuyên, nên tập trung về đây rất nhiều cung tần, mỹ nữ. Tới khi nhà Mạc sụp đổ, những mỹ nhân của vua quan lẩn trốn vào thôn dân, lấy chồng thường dân và truyền lại cái gen đó cho hậu thế.