Lịch sử Trung đoàn pháo phòng không 224 (1958 – 2018)

LỜI NÓI ĐẦU

Ngày 21 tháng 3 năm 1958, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 048/NĐ thành lập Trung đoàn pháo phòng không 224 (Đoàn Tô Vĩnh Diện). Trung đoàn được thành lập sau khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi, hòa bình được lập lại trên miền Bắc. Cả nước bắt tay thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc. Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc anh hùng, quân đội anh hùng, trực tiếp là Tiểu đoàn 394 - đơn vị tiền thân của Trung đoàn trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Trung đoàn luôn quán triệt sâu sắc quyết tâm chiến lược của Đảng và tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quán triệt sâu sắc tư tưởng chỉ đạo tác chiến phòng không, vừa xây dựng, vừa chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành nhanh chóng về mọi mặt, đáp ứng yêu cầu làm nhiệm vụ quốc tế chiến đấu ở Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng (thuộc nước bạn Lào) và chiến đấu bảo vệ miền Bắc. Đó là niềm vinh dự, tự hào là nguồn sức mạnh to lớn, cổ vũ động viên để Trung đoàn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Trải qua 60 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành Trung đoàn luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, nhất là nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ các mục tiêu trọng yếu trên miền Bắc, chủ yếu là bảo vệ giao thông vận chuyển mà đỉnh cao là bảo vệ giao thông vận chuyển chiến lược trên tuyến đường 20 quyết thắng. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn luôn phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, vượt qua mọi khó khăn thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đã bắn rơi 148 máy bay, trong đó có chiếc thứ 3.100 của giặc Mỹ bị bắn rơi trên miền Bắc. Riêng hơn 3 năm kiên cường bám trụ, thọc sâu, chiến đấu mưu trí dũng cảm trên tuyến đường 20 Trung đoàn đã bắn rơi 83 máy bay Mỹ các loại, trong đó có nhiều chiếc bị bắn rơi tại chỗ.

Do lập được nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc nên Trung đoàn, các đại đội 10, 11, 4 và hai liệt sĩ Tô Vĩnh Diện, Ngô Xuân Quảng đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương công trạng, phong tặng và truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đồng thời, Trung đoàn được thưởng 1 Huân chương Quân công hạng Nhì, 9 Huân chương Quân công hạng Ba, 8 Huân chương Chiến công hạng Nhất, hạng Nhì, 1 Huân chương Giải phóng hạng Nhì và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Từ năm 1975 đến nay, Trung đoàn chiến đấu trong đội hình của Sư đoàn phòng không 375, làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ vững chắc vùng trời thành phố Đà Nẵng thân yêu. Giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai bão, lũ, xây dựng mối đoàn kết gắn bó quân dân. Trong suốt chặng đường đó, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn luôn phát huy truyền thống đơn vị anh hùng và bản chất, truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ", "Người chiến sĩ phòng không - không quân ưu tú" đoàn kết, không ngừng phấn đấu, rèn luyện hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ góp phần tô thắm thêm trang sử vẻ vang của Đoàn Tô Vĩnh Diện anh hùng và viết nên truyền thống "Trung thành vô hạn, mưu trí, dũng cảm, cơ động linh hoạt, bám chốt kiên cường, đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể, ra quân là đánh thắng".

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Trung đoàn (21.3.1958 - 21.3.2018) thể theo nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ; Đảng ủy và chỉ huy Trung đoàn quyết định hiệu chỉnh, bổ sung và xuất bản cuốn "Lịch sử Trung đoàn pháo phòng không 224 (1958 - 2018)". Cuốn sách ghi lại quá trình ra đời, xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, phát triển, những chiến công và thành tích trong 60 năm qua của Trung đoàn. Đó là chặng đường lịch sử với nhiều khó khăn, thử thách; vừa xây dựng, vừa chiến đấu, càng đánh càng thắng và không ngừng lớn mạnh. Cuốn sách là sản phẩm tinh thần góp phần giáo dục truyền thống cho cán bộ, chiến sĩ; đồng thời là tư liệu thực tiễn để phục vụ việc nghiên cứu vận dụng xây dựng Trung đoàn ngày càng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới.

Lịch sử Trung đoàn pháo phòng không 224 có nhiều sự kiện sôi động, phong phú, diễn ra trong không gian rộng, thời gian dài suốt quá trình xây dựng và chiến đấu, Trung đoàn là đơn vị cơ động nên nhiều tư liệu bị thất lạc. Mặc dù, Ban biên soạn đã có nhiều cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được sự góp ý, phê bình của các đồng chí và bạn đọc để lần xuất bản sau, cuốn sách đạt chất lượng tốt hơn, xứng đáng với tầm vóc lịch sử và truyền thống vẻ vang của Trung đoàn pháo phòng không 224 anh hùng.

Nhân dịp cuốn sách được xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm 60 năm ngày thành lập, Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn pháo phòng không 224 xin trân trọng cảm ơn Thường vụ Đảng ủy và Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân; Thường vụ Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn Phòng không 375; Viện Lịch sử quân sự Việt Nam; Nhà xuất bản Quân đội nhân dân; Ban Tổng kết - Lịch sử Quân chủng đã quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ Trung đoàn biên soạn hoàn thành cuốn sách này. Đặc biệt, xin trân trọng cảm ơn Ban liên lạc hội bạn chiến đấu của Trung đoàn đã có nhiều ý kiến tâm huyết, đóng góp nhiều tư liệu quý báu, góp phần quan trọng vào sự thành công của cuốn sách.

ĐẢNG ỦY, CHỈ HUY TRUNG ĐOÀN PHÁO PHÒNG KHÔNG 224