Gió cuối chiều

MỤC LỤC

       - Chiếc vòng bạc cầu hôn 5
      
- Ngày trở về 20
      
- Người đàn ông bán hoa phong lan 34
      
- Cậu lính thừa 42
      
- Gió cuối chiều 64
      
- Miền ngụ cư 96
      
- Trưởng thôn 110
      
- Ò Vặm 125
      
- Giấc mơ và sự thật 133

TRÍCH ĐOẠN
      
Gió cuối chiều

      Hắn lầm lũi chui từ cái hang đá ẩn sau lùm cây rậm rì vòm thấp lè tè vừa tầm đầu hắn và sâu chừng vài sải tay tênh hênh lưng chừng núi. Cái hang này có thể trước hắn chưa ai biết đến, chỉ loài thú rừng thay nhau ngụ cư. Nhất là loài khỉ, bằng chứng là từng mảng huyết lình khô đen kịt bám trên những mỏm đá mấp mô rải rác trong hang phảng phất mùi tanh, ngự giữa lòng hang là một phiến đá tương đối phẳng rộng gần bằng chiếc giường đơn đủ để hắn rải lá nằm và đánh một giấc quên trời đất, mặc cho bầy giun dế thi nhau ti tỉ, bọn dơi đập cánh, lũ vượn cao vít vừa hót gọi bầy đàn vừa đu cành cây soàn soạt ngoài kia.
      
Hai ngày mồm hắn rỗi rãi, không phải nhai hoặc nuốt bất kể thứ gì có thể đút vào lỗ mồm. Lúc này hắn bỗng thèm đến cồn cào một mẩu sắn hay mẩu mèn mén phơi đủ mấy ngày đêm thơm mùi sương nắng dù nó cứng đến mức ném chết chó! Ruột hắn chộn rộn cứ phát ra tiếng sôi ọc... ọc. Hắn nheo mắt ngước lên nhìn trời qua tán lá mạy lùng ken kín ở cửa hang, rất ít tia nắng nhọn như mũi kim có thể xuyên lọt qua được đám lá dày đặc để có thể chạy mơn man trên tầng tầng lá mục ẩm ướt. Nắng đầu mùa trong hơn cả nước mắt, hắn nhìn rõ ngàn vạn tia nắng thẳng như đường bay của mũi tên đủ màu ngũ sắc chĩa xuống dương gian đều tăm tắp rồi vỡ òa vào thinh không. Cũng lạ, trong tình cảnh dở sống dở chết mà hắn lại cảm nhận được màu nắng, hình thù của nắng! Một sự cảm nhận hết sức ngớ ngẩn không hợp với thực tại của hắn chút nào. Bất giác hắn buông hơi thở dài sườn sượt, hơi thở của kẻ đường cùng chán sống! Bước chân dắt hắn lò dò tụt xuống từng mỏm đá, ngập vào lá mục, cánh tay rắn chắc rẽ đám dây rừng chằng chịt vạch lối đi ra. Nơi này, hầu như vắng dấu chân người, chốc chốc, hắn lại nghe "roạt", có thể là con cầy hương, cũng có thể là thỏ rừng hoặc một con chồn nào đó đang rình mồi. Với hắn, lúc này những con thú chính là sự bảo đảm an toàn và bớt đi nỗi cô quạnh đáng sợ. Đời hắn gặp may thì ít mà gặp rủi thì vô cùng. Từ lúc biết nghe gió chạy, biết nhìn vạn vật thì hắn đã không biết pa mẹ mình là ai quê ở bản xa hay bản gần. Hắn sống như sợi gió hoang, như cái cây còi cọc vẹo vọ chẳng ai buồn động đến. Ngày lang thang kiếm miếng ăn, tối chui vào ngôi đền gần như đổ nát cạnh gốc đa trên mỏm đồi Pò Đao tá túc, bọn trẻ trong lũng Pác Ca châm chọc, thậm chí véo vào tay vào mặt hắn cũng mặc; với hắn miễn sao cái bụng không vơi là được. Có lẽ vậy nên hắn cũng không lấy làm phiền lòng nhận cái tên Tăn (ngốc) mà hắn không tài nào nhớ được ai đã đặt cho mình! Lan man ngẫm ngợi, hắn ra đến cánh rừng thưa lúc nào không hay, rừng mạy piảo thân trắng, nối với rừng mạy cáng lò (xoan đào) thân thẳng nâu đen. Hắn nhìn xuống chân: cơ man nào là chóp piảo (nấm chẹo), những cây chóp piảo màu đỏ hình chiếc chúp chéo (nón lá chít) của đồng bào Tày, Nùng thường đội, mập mạp chui từ tầng lá mục lô nhô, thứ chóp piảo này đem nấu với canh phiắc bón (rau ngót rừng) lúc sôi canh ngả màu hồng ngọt lịm chẳng khác gì canh thịt gà. Chỉ nghĩ đến đây thôi, nước bọt hắn đã đùn đầy miệng. Hắn đưa tay quệt bộ râu quai nón mấy ngày không cạo rồi nuốt khan đánh "ực". "Cạch... cạch". Tiếng động rất gần khiến hắn khựng lại. Tim hắn gõ loạn nhịp. Lúc này phải hết sức cẩn thận, nếu không cái vòng lao lý đang treo lơ lửng trên trán hắn sẽ lồng vào cổ hắn bất cứ lúc nào. Theo bản năng, hắn nhấc bàn chân thật nhẹ nhàng, hắn núp sau thân mạy đứa (cây sung) to chừng hai người ôm quả bám chi chít thân cây, dưới chân hắn quả chín bị chim chóc ăn rụng kín gốc. "Cạch... cạch", hắn dỏng tai hướng về nơi phát ra tiếng động nọ, dù chưa nhìn thấy người nhưng hắn biết đó là tiếng chặt củi, còn đàn ông hay đàn bà thì hắn chịu. Mồ hôi túa trên khuôn mặt đầy râu của hắn đỏ như kẻ say. Cái đói khát bắt đôi chân của hắn cất về phía trước, dẫu nơi ấy đang rình rập hiểm nguy. Dù sao hắn cũng phải kiếm được miếng ăn đã rồi ra sao thì ra! Lát lát, gió núi ào về mát rượi, rất nhiều hạt nắng đã đậu đầy trên mặt đất, lá mục không dày như trong rừng rậm mà đã mỏng đi rất nhiều, bởi nơi đây đã là cửa rừng. Bầy thú ít đi và chân người thì lại kín hơn. Hắn cẩn trọng ẩn hiện sau từng gốc cây to. Tiếng chặt củi xa hơn, mắt hắn đảo quanh quất quan sát: Ngay ven lối mòn dưới gốc cây sả gài (gỗ sả gùi) thả bóng râm mát, một đứa bé gái khuôn mặt bầu bầu rất dễ thương trạc bốn hay năm mùa quả gì đó ngồi trên tàu lá chuối rừng, con bé mặc chiếc áo hoa màu hồng nền xanh lá mạ, nhúm tóc hoe hoe buộc bằng sợi dây nịt trên đỉnh đầu, mớ tóc mai mềm mại lòa xòa trên trán rất ngộ nghĩnh, nó vừa khẽ ư ư hát bài gì đó vừa mải chơi bày cỗ bằng những nải hoa chuối rừng trắng hồng. Chợt mắt hắn sáng lên, túi nải màu chàm treo lúc lỉu trên một cành mạy tảng nhỏ cạnh đứa bé! Hẳn là cơm nắm. Ơn ông trời vẫn còn thương hắn…