Lịch sử Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (1946-2011) – Tập 1 (1946-1975)

LỜI NÓI ĐẦU

            Lịch sử Tổng cục Chính trị gắn liền với lịch sử xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam và lịch sử công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội.

            Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Quân đội nhân dân Việt Nam đã ra đời và từng bước phát triển thành một quân đội hùng mạnh và chiến thắng vẻ vang. Ngay từ khi Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời, đội đã có chi bộ Đảng trực tiếp lãnh đạo. Một tuần sau, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân phát triển thành đại đội và Ban công tác chính trị ra đời. Ý nghĩa của sự kiện này được Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định: Có quân đội là có sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội và công tác chính trị - một nhân tố thuộc về bản chất của quân đội cách mạng.

            Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng vũ trang ngày càng phát triển mạnh mẽ, các tổ chức trong quân đội từ trung đội trở lên đều có tổ chức Đảng và chính trị viên giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức hướng dẫn hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bộ đội. Do hoàn cảnh lịch sử cụ thể, cuối năm 1946, cơ quan chính trị cấp toàn quân từ hai cục mới được thống nhất, với tổ chức biên chế bước đầu cơ bản được hình thành. Chi bộ Đảng cơ quan Cục Chính trị được lập ra và sinh hoạt trong liên chi khối cơ quan Bộ Quốc phòng - Tổng chỉ huy.

            Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Tổng Quân ủy, chi bộ cơ quan Cục Chính trị đã lãnh đạo cơ quan quán triệt các chủ trương chiến lược của Đảng, hoàn thành tốt chức năng tham mưu, chỉ đạo hướng dẫn toàn quân tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong thời kỳ khó khăn thử thách cao độ của cuộc kháng chiến, bảo đảm cho quân đội ta càng đánh càng mạnh càng trưởng thành. Đồng thời, chi bộ đã lãnh đạo tiến hành công tác xây dựng cơ quan, công tác xây dựng chi bộ. Tổ chức cơ quan, tổ chức chi bộ Đảng trong cơ quan từng bước được kiện toàn, phát triển, hoàn thành chức năng nhiệm vụ.

            Ngày 11 tháng 7 năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 121/SL thành lập Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội quốc gia và dân quân Việt Nam, trong đó có Tổng cục Chính trị. Đây là cột mốc đánh dấu sự phát triển của cơ quan chính trị toàn quân. Đồng thời, Chi bộ cơ quan Cục Chính trị cũng phát triển thành Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị trực thuộc Tổng Quân ủy, là sự phát triển mới hoạt động lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan Tổng cục Chính trị.

            Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trực tiếp là Tổng Quân ủy (sau là Quân ủy Trung ương), sự chỉ đạo sát sao của Bộ Quốc phòng và Thủ trưởng Tổng cục Chính trị, Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị đã thể hiện rõ vai trò lãnh đạo cơ quan quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chỉ thị mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng, của Tổng cục Chính trị; hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ nghiên cứu, tham mưu đề xuất với cấp trên quyết định những chủ trương, biện pháp về công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội; căn cứ vào nghị quyết Trung ương Đảng, Quân ủy Trung ương, mệnh lệnh của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng Tổng cục Chính trị, đề ra kế hoạch, nội dung, biện pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị để chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra các cấp trong toàn quân thực hiện. Đồng thời, Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị thường xuyên có những chủ trương biện pháp xây dựng cơ quan Tổng cục tương xứng với vai trò, vị trí, chức năng của cơ quan tham mưu chiến lược về công tác đảng, công tác chính trị; thường xuyên coi trọng lãnh đạo xây dựng Đảng bộ, xây dựng cơ quan vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đảm bảo thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ tham mưu chiến lược. Điều đó góp phần vào quá trình xây dựng trưởng thành, chiến đấu, chiến thắng của quân đội ta trong chiến tranh giải phóng cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Quá trình lịch sử ấy là niềm tự hào của lớp lớp thế hệ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, công nhân viên chức quốc phòng trong cơ quan Tổng cục Chính trị về đội ngũ cán bộ chính trị, cơ quan chính trị các cấp.

            Thực hiện Chỉ thị số 496/CT-ĐUQSTW của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), Hướng dẫn số 2342/HD-CT của Tổng cục Chính trị về nghiên cứu, biên soạn "Lịch sử Đảng bộ Quân đội nhân dân Việt Nam", Thường vụ Đảng ủy cơ quan Tổng cục Chính trị, Thủ trưởng Tổng cục Chính trị đã chỉ đạo và giao cho Cục Chính trị chủ trì tổ chức biên soạn "Lịch sử Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (1946-2011)". Công trình gồm hai tập: Tập I từ năm 1946 đến năm 1975. Tập II từ năm 1975 đến năm 2011. Toàn bộ công trình tập trung tái hiện quá trình hình thành, phát triển và hoạt động lãnh đạo của tổ chức Đảng trong cơ quan, phác họa những sự kiện, những mặt công tác, những nội dung nhiệm vụ chính qua các thời kỳ, đi sâu vào những hoạt động nổi bật gắn với những thời điểm ác liệt trong các chiến dịch lớn, những cuộc đấu tranh quyết liệt để bảo vệ quan điểm tư tưởng của Đảng... gắn với sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương. Công trình không chỉ có giá trị giáo dục truyền thống mà còn nêu ra những bài học kinh nghiệm để nghiên cứu vận dụng vào xây dựng Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị trong thời gian tiếp theo.

            Quá trình biên soạn "Lịch sử Đảng bộ cơ quan Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (1946-2011)", Ban Biên soạn luôn nhận được sự giúp đỡ của các nhân chứng lịch sử, sự đóng góp ý kiến chỉ đạo của các đồng chí Thủ trưởng Tổng cục qua các thời kỳ, của các đồng chí Bí thư và Phó Bí thư Đảng ủy cơ quan qua các thời kỳ. Ban Biên soạn cũng nhận được sự giúp đỡ của Ban Lịch sử - Tổng kết, Phòng Khoa học - Công nghệ và Môi trường Tổng cục Chính trị, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân và nhiều cơ quan, đơn vị khác. Đặc biệt, Ban Biên soạn đã nhận được sự giúp đỡ nghiêm túc của các nhà khoa học đầu ngành về Lịch sử quân sự Việt Nam.

            Đảng ủy cơ quan Tổng cục Chính trị xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu đó để công trình được hoàn thành có chất lượng.

            Mặc dù Ban Biên soạn đã có nhiều cố gắng, song do thời gian lùi xa, có những khó khăn về tư liệu cũng như khả năng thể hiện còn hạn chế, cho nên, công trình khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý để lần xuất bản sau được hoàn chỉnh hơn.

            ĐẢNG ỦY CƠ QUAN TỔNG CỤC CHÍNH TRỊ