Hoạt động đánh phá của lực lượng không quân Mỹ trên chiến trường Bắc Việt Nam (1964 – 1972)

Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, bên cạnh việc đưa hàng triệu lượt binh sĩ Mỹ và đồng minh của Mỹ trực tiếp tiến hành chiến tranh ở miền Nam, chính quyền Mỹ còn huy động tối đa lực lượng không quân đánh phá miền Bắc nhằm phá hoại tiềm lực kinh tế, quân sự, quốc phòng; ngăn chặn nguồn viện trợ quốc tế cho Việt Nam cũng như chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam, đồng thời làm lay chuyển ý chí quyết tâm đánh Mỹ của nhân dân Việt Nam. Trong cuộc chiến tranh xâm lược đó, Lầu Năm góc đã huy động một lực lượng lớn không quân, bao gồm: Bộ Tư lệnh Không quân Thái Bình Dương, Bộ Tư lệnh Không quân Chiến lược (Strategic Air Command SAC), Bộ Tư lệnh Không quân chiến thuật (Tactical Air Command TAC), Tập đoàn Không quân số 7 (7th Air Force) đóng tại Tân Sơn Nhất, Tập đoàn Không quân số 13 (13th Air Force) đóng tại Clác (Philíppin), Tập đoàn Không quân ném bom chiến lược số 8 và các sư đoàn không quân số 3 và 57 đóng ở Guam …

Với lực lượng hùng hậu đó, trong hơn 7 năm (1964 - 1972), không quân Mỹ thực hiện 211.482 lần đánh phá miền Bắc, trong đó có 139.891 lần đánh phá ban ngày (66,1%) và 71.591 lần đánh ban đêm (33,9%); huy động 354.638 lần chiếc máy bay, trong đó có 347.445 lần chiếc máy bay chiến thuật (98%) và 7.193 lần chiếc máy bay B-52 (2%). Chỉ tính riêng giai đoạn từ năm 1967 đến năm 1972, không quân Mỹ huy động trên 1.200 máy bay chiến thuật của không quân và hải quân, 32% lực lượng không quân chiến thuật và 50% lực lượng không quân chiến lược; sử dụng 15/18 tàu sân bay, hơn 900 nghìn tấn bom, tập trung đánh phá 55,6% đường giao thông, 28,1% các mục tiêu dân sự, 9,7% mục tiêu quân sự, 6,6% mục tiêu kinh tế. Tổng chi phí cho cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam là 11,35 tỷ USD. Cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ gây thiệt hại nặng về người và của cho nhân dân miền Bắc: Gần 80 nghìn người chết, 200 nghìn người bị thương, 70 nghìn trẻ em mồ côi; nhiều cơ sở kinh tế, quốc phòng bị phá hoại, với 100% nhà máy điện, 15 nghìn/16 nghìn công trình thuỷ lợi, 1 nghìn quãng đê xung yếu, 6 tuyến đường xe lửa, 66/70 nông trường và hầu hết cầu cống của miền Bắc bị hư hại.

Cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam là một trong những cuộc chiến tranh quy mô lớn, dài ngày và tốn kém nhất trong lịch sử nước Mỹ. Với ưu thế vượt trội về vũ khí, trang bị, giới cầm quyền Mỹ cho rằng có thể đánh quỵ và “đẩy lùi miền Bắc về thời kỳ đồ đá” trong một thời gian ngắn. Nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, quân, dân miền Bắc đã đoàn kết một lòng, vượt qua mọi gian lao, thử thách, đánh bại các cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ, bảo vệ vững chắc hậu phương lớn miền Bắc, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh chi viện cho cách mạng miền Nam, cùng quân và dân cả nước đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Để góp phần tái hiện một cách tương đối đầy đủ và có hệ thống quá trình leo thang đánh phá miền Bắc của lực lượng không quân Mỹ trên chiến trường miền Bắc Việt Nam; làm rõ các quyết sách của chính quyền Giônxơn và Níchxơn khi quyết định mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, đồng thời chỉ rõ nguyên nhân thất bại; những mâu thuẫn trong bộ máy điều hành chiến tranh của Mỹ, Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức nghiên cứu, biên soạn cuốn sách “Hoạt động đánh phá của lực lượng không quân Mỹ trên chiến trường Bắc Việt Nam (1964 - 1972)”.

Trong quá trình biên soạn, mặc dù các tác giả đã có nhiều cố gắng, nhưng do thời gian ngắn, khả năng thể hiện có hạn nên công trình khó tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Ban biên soạn rất mong nhận được sự đóng góp, hợp tác chân tình, thẳng thắn của đông đảo bạn đọc, các nhà khoa học.

Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam chân thành cám ơn các cơ quan lưu trữ trong và ngoài Quân đội đã tạo điều kiện để tập thể tác giả tiếp cận tư liệu; cám ơn các cơ quan, viện nghiên cứu, các nhà khoa học đã đóng góp ý kiến trước khi bản thảo hoàn thành; cám ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã cộng tác, giúp đỡ xuất bản cuốn sách này.

VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM