Nghiên cứu sản xuất vũ khí bộ binh trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954)

Trong chiến tranh, muốn giành được thắng lợi, ngoài tinh thần chiến đấu dũng cảm ngoan cường, chịu đựng gian khổ, hy sinh của quân sĩ là yếu tố quan trọng hàng đầu; còn phụ thuộc vào vũ khí, trang bị kỹ thuật. Lịch sử quân sự thế giới đã chứng minh, thắng lợi hay thất bại của bất cứ cuộc chiến tranh, một chiến lược quân sự nào cũng lệ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó vũ khí nói chung, vũ khí bộ binh nói riêng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng. Chính vì vậy, việc nghiên cứu, sản xuất vũ khí bộ binh cho phù hợp với môi trường chiến đấu, phù hợp với cách đánh của quân đội mỗi nước; bảo đảm cho vũ khí có độ bền, độ ổn định cao, phát huy tối đa tính năng kỹ thuật, chiến thuật, đạt hiệu suất chiến đấu tốt nhất là điều hết sức cần thiết.

Vũ khí bộ binh là loại vũ khí có kết cấu gọn nhẹ, thao tác nhanh, mang vác được bằng sức người, trang bị cho cá nhân hoặc một phân đội sử dụng trong chiến đấu gồm các loại súng bộ binh, súng phóng lựu, súng chống tăng, súng cối, súng phản lực, tên lửa mang vác…; các loại lựu đạn, mìn. Ưu điểm của vũ khí bộ binh là có thể trang bị rộng rãi cho các lực lượng vũ trang, giữ bí mật khi tiếp cận mục tiêu, cơ động nhanh, tạo hỏa lực bất ngờ, hiệu quả chiến đấu cao, đối phương khó phát hiện, phù hợp với khả năng kinh tế và công nghiệp, nghệ thuật tác chiến của các nước.

Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của vũ khí để chiến đấu chống lại kẻ thù, giành độc lập dân tộc, Đảng ta sớm quan tâm đến vấn đề sản xuất vũ khí, đặc biệt là vũ khí bộ binh để kịp thời cung cấp cho các đơn vị bộ đội, du kích... nhất là trong thời kỳ tiền khởi nghĩa. Nhờ đó, phong trào đấu tranh vũ trang phát triển mạnh mẽ trong toàn quốc. Các đội tự vệ, các đơn vị du kích cùng với Việt Nam Giải phóng quân là nòng cốt cho toàn dân ta tiến hành thành công cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8 năm 1945, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nhìn chung vũ khí do quân giới ta sản xuất tuy tính năng kỹ thuật thường kém hơn vũ khí hiện đại của đối phương nhưng đã góp phần làm nên chiến thắng,  tô thắm thêm truyền thống tự lực, tự cường của dân tộc  Việt Nam.

Từ sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã có nhiều công trình nghiên cứu, sản xuất vũ khí được công bố. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cơ bản và hệ thống về hoạt động nghiên cứu, sản xuất vũ khí bộ binh. Trên cơ sở những tư liệu, sự kiện được khai thác từ nhiều nguồn tin cậy, được đối chiếu, xử lý khoa học, cuốn sách “Nghiên cứu và sản xuất vũ khí bộ binh trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954)” được thể hiện qua 3 chương, tập trung phản ánh sự lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác nghiên cứu và sản xuất vũ khí bộ binh trang bị cho lực lượng vũ trang trong những năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Ngoài ra, cuốn sách còn đề cập đến những cải tiến, sản xuất cụ thể của một số loại vũ khí bộ binh điển hình. Qua đó, thể hiện được tinh thần yêu nước, trí thông minh sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam về bảo đảm vũ khí cho chiến đấu bảo vệ đất nước.

Trong quá trình biên soạn, các tác giả đã tích cực khai thác, sử dụng t­ư liệu tại Trung tâm Lưu trữ của Bộ Quốc phòng, Tổng cục Kỹ thuật, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng, Tổng cục Hậu cần; đồng thời, kế thừa kết quả của các công trình đã công bố. Nhân dịp cuốn sách ra mắt bạn đọc, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam xin chân thành cảm ơn sự cộng tác, giúp đỡ nhiệt tình của các cơ quan, cán bộ ngành Hậu cần, ngành Kỹ thuật qua các thời kỳ.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nh­ưng do trình độ, kinh nghiệm nghiên cứu của nhóm biên soạn còn hạn chế và nhiều tài liệu chưa được khai thác nên cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế; đặc biệt là chưa thể phản ánh đầy đủ những nội dung phong phú của công tác nghiên cứu và sản xuất vũ khí trong cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chúng tôi rất mong nhận đ­ược những ý kiến đóng góp của bạn đọc.

VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM