Lịch sử Sư đoàn 316 (1951-2021)

Ngày 1 tháng 5 năm 1951, từ những đơn vị vũ trang tập trung của các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hải Ninh (Quảng Ninh từ năm 1963), Quảng Yên, Đại đoàn 316 được thành lập trên một mảnh đất giàu lòng yêu nước và truyền thống cách mạng.

Trong suốt chặng đường cách mạng 70 năm qua (1951 - 2021), dưới sự lãnh đạo của Đảng, được sự chăm lo, đùm bọc của nhân dân, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 316 lớp lớp tiếp bước nhau sát cùng đồng bào và chiến sĩ cả nước liên tục chiến đấu và chiến thắng. Từ các chiến trường vùng sau lưng địch đến các chiến dịch Tây Bắc, Thượng Lào, Điện Biên Phủ, Tây Nguyên và Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử; tiếp đến là những tháng năm chiến đấu bảo vệ biên cương phía Bắc Tổ quốc, dù ở đâu, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 316 cũng giương cao lá Quân kỳ Quyết thắng, chiến đấu kiên cường, dũng cảm. Dấu chân của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã in khắp chiều dài đất nước, trên khắp các ngả đường chiến dịch, lập nên những chiến công vẻ vang, góp phần tạc vào lịch sử dân tộc những chữ vàng chói lọi; cùng với những năm tháng làm nghĩa vụ quốc tế trên chiến trường Bắc Lào đã tô thắm thêm tình đoàn kết chiến đấu, tình hữu nghị bền vững giữa hai đảng, hai nhà nước và hai dân tộc Việt - Lào.

Trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, với phương châm xây dựng đơn vị theo mục tiêu “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, được sự quan tâm của Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu 2, sự yêu thương đùm bọc và giúp đỡ của cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân các dân tộc, cùng với  những nỗ lực cố gắng của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị, Sư đoàn đã ngày càng trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt, đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trên giao, xứng đáng với niềm tin của Đảng và của nhân dân.70 năm qua, với những chiến công vẻ vang, Sư đoàn đã vinh dự được đón nhận danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; nhiều đơn vị, cá nhân trong Sư đoàn cũng vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Nhiều cán bộ, chiến sĩ chiến đấu và công tác từ Sư đoàn đã trưởng thành, trở thành những cán bộ cao cấp ưu tú của Đảng, Quân đội, chính quyền và các cơ quan nhà nước.

Lịch sử 70 năm của Sư đoàn là lịch sử của một quá trình liên tục phát triển, ngày một lớn mạnh, trưởng thành và chiến thắng vẻ vang.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Sư đoàn (1.5.1951 - 1.5.2021), Thường vụ Đảng ủy và Chỉ huy Sư đoàn chỉ đạo biên soạn cuốn “Lịch sử Sư đoàn 316 (1951 - 2021)”. Trong quá trình biên soạn, Sư đoàn đã nhận được sự chỉ đạo, giúp đỡ của Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2, các cơ quan Quân khu, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, cùng nhiều ý kiến đóng góp quý báu của các tướng lĩnh, cán bộ đã từng chiến đấu, công tác tại Sư đoàn trong 70 năm qua.

Phần thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Ban Biên soạn kế thừa nội dung 2 cuốn lịch sử Sư đoàn 316, Tập 1 xuất bản năm 1981, Tập 2 xuất bản năm 1986 và có bổ sung, sửa chữa (phần kháng chiến chống thực dân Pháp) theo ý kiến góp ý của Ban Liên lạc cán bộ và chiến sĩ Sư đoàn 316 ở Hà Nội năm 1998 để biên soạn cuốn sách, với phương châm đầy đủ, ngắn gọn, chính xác và dễ nhớ, thuận tiện cho việc học tập và giáo dục truyền thống của đơn vị và cán bộ, chiến sĩ.

Mặc dù Thường vụ Đảng ủy, Chỉ huy Sư đoàn, các cơ quan cùng Ban Biên soạn đã có nhiều cố gắng, nhưng cuốn sách chắc chắn vẫn còn có những thiếu sót, hạn chế nhất định. Chúng tôi rất mong các đồng chí và bạn đọc góp ý kiến phê bình.

Xin chân thành cảm ơn!

THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY, CHỈ HUY SƯ ĐOÀN