Người con đất Quảng kiên trung

Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hải Lý là một cán bộ chỉ huy can trường trong chiến đấu, hết lòng vì đồng đội trong thời bình, giàu nghĩa tình trong cuộc sống. Từng sát cánh cùng anh trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tôi cảm nhận ở Đại tá Lê Hải Lý sự gan dạ, dũng cảm, sáng tạo của người cán bộ chỉ huy. Trong cuộc đời binh nghiệp, anh đã 5 lần bị thương, trong đó 3 lần được tổ chức cho ra miền Bắc, nhưng xin ở lại bám trụ chiến trường để tiếp tục chiến đấu.

Đại tá Lê Hải Lý cũng như nhiều thiếu niên được sinh ra và lớn lên ở nửa đầu thế kỷ XX, có một tuổi thơ gian khổ, nhưng cũng đầy bi tráng. Cha mẹ tần tảo nuôi bảy anh em khôn lớn. Năm 13 tuổi, Lê Hải Lý xung phong làm liên lạc cho đội du kích địa phương. Nhiều lần tham gia chiến đấu cùng bộ đội chủ lực, anh thấy bộ đội cũng có nhiều người nhỏ như mình nên quyết tâm xin đi cho bằng được, mặc cha mẹ cho rằng: “Mi còn con nít mà đánh giặc gì”. Cũng bắt đầu từ năm 1950, anh chính thức trở thành người chiến sĩ liên lạc Huyện đội Điện Bàn.

Từ khi anh trở lại miền Nam chiến đấu năm 1962, trên các cương vị chỉ huy từ đại đội lên tỉnh đội trưởng, Lê Hải Lý đã trực tiếp chiến đấu và chỉ huy chiến đấu 120 trận, từ tiêu diệt đại đội lính Mỹ đến tiểu đoàn lính ngụy. Những trận đánh có anh tham gia đã để lại trong tôi ấn tượng sâu đậm, thể hiện sự gan dạ, dũng cảm, linh hoạt, sáng tạo độc đáo của người chỉ huy có thể kể đến một số trận sau: Trận thứ nhất là tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Lúc đó, Lê Hải Lý bị vết thương ở bàn chân đang đi khập khiễng, được cấp trên cho nghỉ an dưỡng, song anh vẫn xin đi chiến đấu với danh nghĩa Chính trị viên Tiểu đoàn 70 chủ lực của Tỉnh đội. Anh đã động viên cán bộ, chiến sĩ dũng cảm chiến đấu chiếm Tỉnh đường Quảng Tín (thành phố Tam Kỳ ngày nay). Trong một đêm một ngày, ta đã cắm được lá cờ Giải phóng lên dinh tỉnh trưởng. Sau trận này, cùng với thành tích của đơn vị được khen thưởng, Lê Hải Lý được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.

Tham gia chiến dịch Z1, anh đã chỉ huy đơn vị chiến đấu quyết liệt với một tiểu đoàn lính Mỹ, một tiểu đoàn lính cộng hòa, một tiểu đoàn lính bảo an và có 30 xe tăng yểm trợ. Trong tình thế nguy nan, địch đã hình thành thế bao vây Tiểu đoàn 70, anh quyết đoán chỉ huy trực tiếp một trung đội đánh thẳng vào đại đội địch. Bản thân anh đã dùng súng AK của chiến sĩ tiêu diệt 15 tên lính Mỹ, kéo địch về hướng tiến công bất ngờ của người chỉ huy. Hành động anh dũng đó của anh đã tạo cơ hội cho tiểu đoàn mở hướng vượt ra ngoài và đánh trở lại quân Mỹ-ngụy. Địch bị bất ngờ, hoang mang bắn lẫn nhau, còn Tiểu đoàn 70 được bảo toàn.

Ngày 23 tháng 3 năm 1975, Tiền phương tỉnh Quảng Nam điện cho Ban Chỉ huy vùng đông vượt qua vùng địch, gồm 3 xã chưa được giải phóng. Anh Lý chấp hành mệnh lệnh, dùng Tiểu đoàn 70 và 72 vượt qua vùng địch đêm 23 tháng 3 năm 1975 đánh đồn Núi Cấm, trận địa pháo 105mm ở Núi Cấm diệt gọn địch tháo chạy, đánh sập cầu Kỳ Phú. Sáng ngày 24 tháng 3 năm 1975, xe tăng và bộ binh Sư đoàn 2 của ta xuất hiện trên đầu cầu Tam Kỳ, ngã ba Trường Xuân, địch phải tháo chạy, ta vào giải phóng Tam Kỳ lúc 10 giờ 30 phút ngày 24 tháng 3 năm 1975.

Còn rất nhiều nữa những chiến công của người con đất Quảng kiên trung - Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hải Lý mà tôi không thể nói hết. Những kỷ niệm thời chiến tranh, tâm sự đầy nghĩa tình sau giải phóng,v.v. của anh được gửi trọn trong những trang sách này. Xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc gần xa để có dịp hiểu thêm về người con anh hùng của đất Quảng anh hùng “trung dũng kiên cường đi đầu diệt Mỹ”.

HOÀNG MINH THẮNG Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng, nguyên Chính trị viên Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam