Định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các nhà trường quân đội

Hiện nay, giá trị và định hướng giá trị đang là vấn đề được xã hội quan tâm, thu hút nhiều nhà khoa học, nhiều tổ chức tham gia nghiên cứu. Đó là một trong những phạm trù cơ bản trong lý luận triết học, xã hội học, văn hóa học, đạo đức học… và có ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với phát triển toàn diện nhân cách con người cũng như tiến bộ xã hội.

Học viên đào tạo sĩ quan trong các nhà trường quân đội chính là lực lượng đông đảo kế cận, bổ sung trực tiếp cho đội ngũ cán bộ quân đội. Định hướng giá trị văn hóa của họ ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, là một bảo đảm quan trọng đối với sự trưởng thành của mỗi cá nhân khi ra trường theo hướng ngày càng làm giàu vốn văn hóa cá nhân, phát huy vai trò văn hóa trong thực hiện nhiệm vụ; góp phần xây dựng quân đội theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Do vậy, nghiên cứu, làm rõ thực trạng, nhận diện những nhân tố tác động, dự báo xu hướng vận động và những vấn đề đặt ra trong định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan là vấn đề hết sức quan trọng, góp phần giúp cho học viên nâng cao hiệu quả quá trình định hướng giá trị văn hóa. Đồng thời, là cơ sở cho lãnh đạo, chỉ huy, các tổ chức,  lực lượng trong các trường quân đội có thể đề xuất giải pháp giáo dục, tạo mọi điều kiện cho học viên nâng cao khả năng định hướng giá trị văn hóa, góp phần xây dựng nhân cách, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực công tác của học viên đào tạo sĩ quan.

Thực tiễn đổi mới của đất nước ta thời gian qua đã tác động một cách toàn diện, sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đời sống văn hóa đã và đang diễn ra những biến đổi hết sức đa dạng, phong phú với nhiều hình thức đan xen, phức tạp. Cùng với những chuyển biến tích cực làm phong phú, đa dạng đời sống tinh thần con người, còn có những hướng biến đổi tiêu cực về quan niệm giá trị, chuẩn mực và sự nảy sinh của các giá trị văn hóa mới gây tác động, ảnh hưởng không tốt đến việc định hướng giá trị văn hóa của xã hội nói chung và của học viên đào tạo sĩ quan trong các nhà trường quân đội nói riêng.

Hiện nay, tình hình an ninh, chính trị trên thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp; trong nước, những tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thị trường đang hằng ngày, hằng giờ tác động không nhỏ đến tâm tư, tình cảm của các giai tầng trong xã hội. Cùng với đó chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm chống phá Đảng, Nhà nước và quân đội ta với những phương thức, thủ đoạn ngày càng thâm độc, tinh vi, xảo quyệt; trong đó chúng đặc biệt coi trọng thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta. Đối với quân đội, mặc dù tuyệt đại đa số cán bộ, đảng viên, chiến sĩ luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, song không phải không có những biểu hiện vi phạm phẩm chất đạo đức, lối sống, kỷ luật của quân đội, pháp luật của Nhà nước, mất đoàn kết, đề cao vai trò của vũ khí, coi nhẹ yếu tố chính trị, tinh thần, xa rời nguyên tắc Đảng lãnh đạo quân đội… ở một bộ phận cán bộ, chiến sĩ. Điều đó, dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng, chống phá, làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng, sức mạnh chiến đấu của quân đội. Đối với học viên đào tạo sĩ quan quân đội, những tác động tiêu cực trên đã ảnh hưởng không tốt đến việc hình thành nhân cách người sĩ quan quân đội trong tương lai. Ở một số học viên đã xuất hiện những biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức; phai nhạt mục tiêu, lý tưởng, ý chí chiến đấu; chưa thực sự tự giác trong quá trình học tập, rèn luyện; chưa có thái độ đúng đắn với nghề nghiệp mình đã chọn; coi trọng giá trị vật chất, kinh tế hơn các giá trị tinh thần thiêng liêng khác; kết quả công tác của học viên sau khi tốt nghiệp ra trường còn hạn chế...

Các tổ chức, lực lượng trong các nhà trường quân đội nhìn chung đã thể hiện được vai trò tích cực, giúp học viên định hướng đúng đắn các giá trị văn hóa, tuy nhiên kết quả đạt được vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế. Xây dựng môi trường văn hóa, đời sống văn hóa chưa được chú ý đúng mức và chưa phát huy hiệu quả trong giáo dục, định hướng giá trị văn hóa cho học viên. Chất lượng giáo dục của hệ thống thiết chế văn hóa cũng như việc giáo dục thông qua các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, các cuộc thi tìm hiểu… còn thấp so với yêu cầu nhiệm vụ và nhu cầu văn hóa của học viên, chưa thực sự thu hút sự quan tâm, tham gia của học viên. Đặc biệt, khả năng định hướng giá trị văn hóa của học viên chưa đạt được hiệu quả tương xứng.

Nhằm góp phần luận giải, làm rõ một số vấn đề lý luận, thực tiễn; nhận diện xu hướng và vấn đề đặt ra trong định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội hiện nay, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách:“Định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội” do Tiến sĩ Nguyễn Vương Bình biên soạn.

Cuốn sách được kết cấu gồm 3 phần:

Phần thứ nhất: Cơ sở lý luận về định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội.

Phần thứ hai: Thực trạng định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội hiện nay.

Phần thứ ba: Nhân tố tác động, xu hướng và những vấn đề đặt ra trong định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ quan trong các trường quân đội.

Mặc dù đã rất cố gắng nghiên cứu biên soạn, song cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót; rất mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN