Lịch sử Trung đoàn Rađa 295 (1979-2019)

Trước yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, ngày 27 tháng 6 năm 1979, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 684/QĐ-QP nâng tổ chức Tiểu đoàn rađa 295 thành Trung đoàn rađa 295. Ngày 19 tháng 8 năm 1979, lễ công bố quyết định thành lập Trung đoàn rađa 295 được tổ chức trọng thể tại Hội trường K44, trú xá Sư đoàn 363 tại thành phố Hải Phòng. Sự ra đời của Trung đoàn rađa 295 có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoàn thiện trường rađa cảnh giới quốc gia, góp phần nâng cao khả năng quản lý vững chắc vùng trời, vùng biển, hải đảo trên hướng Đông Bắc của Tổ quốc. Trung đoàn rađa 295 còn mang tên là Đoàn rađa Bạch Đằng (do Binh chủng Rađa đặt tên) và cũng là niềm tự hào của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn.

Ngày 30 tháng 9 năm 2003, Tư lệnh Quân chủng ký Quyết định số 865/QĐ-TL công nhận ngày 19 tháng 8 hàng năm là ngày truyền thống của Trung đoàn rađa 295.

Trung đoàn ra đời trong thời điểm kinh tế, xã hội của đất nước đang ở vào giai đoạn hết sức khó khăn. Tình hình biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc đang diễn biến phức tạp. Phát triển từ Tiểu đoàn rađa 295 (thành lập ngày 25 tháng 11 năm 1978) gồm 5 đại đội (25, 27, 28, 46, 58). Sau một thời gian ngắn đến cuối năm 1979, Trung đoàn đã phát triển lên 7 đại đội rađa: 25, 27, 28, 46, 58, 65, 66 và Đại đội chỉ huy. Các phân đội trực thuộc Trung đoàn đều là những đơn vị có bề dày thành tích trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành Trung đoàn luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân chủng, Binh chủng Rađa, Sư đoàn phòng không 363 và sự đoàn kết, giúp đỡ hết sức to lớn của đảng bộ, chính quyền, nhân dân các địa phương nơi đơn vị đóng quân, của các đơn vị bạn; sự nỗ lực phấn đấu của tập thể cán bộ, chiến sĩ, không ngừng xây dựng Trung đoàn vững mạnh toàn diện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời được giao.

Trải qua 40 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trung đoàn đã không ngừng lớn mạnh, từng bước được trang bị nhiều loại khí tài mới, hiện đại: Tổ hợp Kolchuga, đài 36D6M, rađa tầm xa ELM 2288-ER, rađa VRS-2DM, hệ thống VQ1-M, đội hình của Trung đoàn đóng quân trải dài trên địa bàn 8 tỉnh, thành phố. Kế thừa và phát huy truyền thống của bộ đội rađa anh hùng trong những năm chống Mỹ, cứu nước và thời kỳ đổi mới; cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn không ngừng học tập rèn luyện, nâng cao trình độ kỹ thuật, chiến thuật, thường xuyên nêu cao cảnh giác, liên tục phát sóng quản lý chặt chẽ vùng trời được giao, không kể ngày đêm, thời tiết khí hậu, kiên quyết không để Tổ quốc bị bất ngờ vì các tình huống trên không.

Với những thành tích xuất sắc đã đạt được, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Trung đoàn được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất năm 1983; Tổng cục Chính trị và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tặng cờ thưởng luân lưu về phong trào thanh niên khá nhất năm 1981; được Bộ Quốc phòng tặng cờ thi đua vì đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện 5 năm (2011 - 2015); nhiều năm liền được Bộ Tư lệnh Quân chủng tặng danh hiệu “Đơn vị quyết thắng” và cờ thưởng thi đua. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, các trạm rađa 19, 25, 45 được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày truyền thống Trung đoàn rađa 295 (19.8.1979 - 19.8.2019), thể theo nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, Đảng ủy và chỉ huy Trung đoàn quyết định biên soạn, xuất bản cuốn “Lịch sử Trung đoàn rađa 295 (1979 - 2019)”. Cuốn lịch sử ghi lại quá trình ra đời, xây dựng, chiến đấu, phát triển và trưởng thành trong 40 năm của Trung đoàn, đó là chặng đường lịch sử vượt qua mọi khó khăn, thử thách vừa xây dựng vừa sẵn sàng chiến đấu, không ngừng lớn mạnh; làm cơ sở giáo dục truyền thống cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Lịch sử Trung đoàn rađa 295 có nhiều sự kiện sôi động, phong phú, diễn ra trong không gian rộng, thời gian dài trong quá trình xây dựng và sẵn sàng chiến đấu; nhiều lần thay đổi tổ chức, biên chế, nên tư liệu bị thất lạc. Mặc dù Ban biên soạn đã có nhiều cố gắng song không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được sự góp ý, phê bình của các đồng chí và bạn đọc để lần xuất bản sau, cuốn sách đạt chất lượng tốt hơn, xứng đáng với tầm vóc lịch sử và truyền thống vẻ vang của Trung đoàn.

Nhân dịp này, Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn rađa 295 trân trọng cảm ơn Thường vụ Đảng ủy và Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Sư đoàn phòng không 363, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Ban Tổng kết - Lịch sử Quân chủng đã quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ Trung đoàn biên soạn, xuất bản hoàn thành cuốn sách này. Đặc biệt, xin trân trọng cảm ơn các đồng chí cán bộ, chiến sĩ đã từng công tác tại Trung đoàn đã có nhiều ý kiến tâm huyết, đóng góp nhiều tư liệu quý báu, góp phần quan trọng vào sự thành công của cuốn sách.

ĐẢNG ỦY VÀ CHỈ HUY TRUNG ĐOÀN RAĐA 295