Hoa tigôn rừng đua nở

"Lại về trong hội lớn cùng em

Tháng Tám

Những nẻo đường trung du mùa thu mở nước

Xôn xao cánh ong bay….".

Câu thơ này tôi đọc được từ ba mươi nhăm năm trước. Thời gian qua đi nhưng hàng năm khi mỗi độ thu về thì câu thơ lại ùa ngập. Câu thơ như một lời khẳng định về mùa thu rất riêng có của đất nước Việt Nam.

"Mùa thu mở nước" - Hiếm có một quốc gia nào trên thế giới lại gắn vận mệnh đất nước, gắn vận mệnh dân tộc với mùa. "Mùa" - một khái niệm chỉ khoảng thời gian trong một năm được phân chia theo sự thay đổi của thời tiết - lại trở thành một khái niệm dùng để chỉ hành động cao đẹp của con người. Và mùa thu, đã trở thành biểu tượng của ý chí độc lập tự do, biểu tượng của khối đoàn kết dân tộc, biểu tượng của sức mạnh quần chúng, biểu tượng của cách mạng thành công.

Ngược thời gian trở lại năm 1858 khi mà thực dân Pháp nổ súng đánh thành Đà Nẵng, chính thức đưa nước ta vào giai đoạn đen tối hơn 80 năm dưới ách đô hộ của chúng. Dòng hồi tưởng còn giữ trọn niềm trân quý về câu nói khảng khái của Nguyễn Trung Trực, người anh hùng khởi nghĩa nông dân: "Bao giờ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".

Đúng là hiếm có một quốc gia nào mà người dân ở đấy bền bỉ tranh đấu vì khát vọng độc lập. Sự bền bỉ đó đã trở thành "tâm nguyện" của mọi thế hệ người dân. Cả trong thời khắc khó khăn nhất và đau thương nhất thì ngọn lửa của khát vọng độc lập dân tộc cũng không ngừng cháy. Điều đáng nói ở đây không phải là về số lượng các cuộc khởi nghĩa, không phải về các cuộc khởi nghĩa đó cuối cùng đều thất bại. Mà điều đáng nói chính là ở chỗ, các cuộc khởi nghĩa đó hầu hết đều do những người nông dân tập hợp lại. Từ những cuộc khởi nghĩa nông dân đơn lẻ, tự phát và đơn độc qua năm tháng đã chuyển thành "Phong trào nông dân" rộng khắp cả nước. Nét tiêu biểu đó có lẽ chỉ có trong lịch sử cứu nước của dân tộc Việt Nam.