Một số trận đánh điển hình của quân và dân tỉnh Hòa Bình trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945-1975)

Hòa Bình là tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc, cửa ngõ phía tây của Thủ đô Hà Nội, có vị trí chiến lược quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng bảo vệ Tổ quốc. Với địa hình địa thế hiểm trở, Hòa Bình có lợi thế trong việc xây dựng căn cứ, một thế đất "Tiến có thể đánh, lui có thể giữ". Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hòa Bình đã là hậu cứ của chiến trường Chiến khu 2, Liên khu 3 (Liên khu 3 (nay là Quân khu 3) được thành lập trên cơ sở sáp nhập Khu 2, 3 và 4 theo Sắc lệnh số 120/SL ngày 25-01-1948 của Chủ tịch Hồ Chí Minh), là hành lang giao thông chiến lược giữa Liên khu 3, Liên khu 4 với Việt Bắc, Tây Bắc.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân Hòa Bình với tinh thần yêu nước nồng nàn và truyền thống đoàn kết, ý chí độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách, chiến đấu kiên cường, dũng cảm, không sợ hy sinh, gian khổ luôn bám đất, bám dân, phá tề, trừ gian, đập tan âm mưu lập "Xứ Mường tự trị" và chính sách "Lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt" của thực dân Pháp. Tổ chức nhiều trận đánh thắng lợi, từ những trận đánh nhỏ lẻ đến những trận đánh hiệp đồng chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong nhiều chiến dịch lớn, làm nên chiến thắng vẻ vang, phá vỡ "Hành lang đông tây" và phá sản "Bức tường thép bên sông Đà" của thực dân Pháp. Nhiều tên đường, tên đất, tên sông, tên làng đã gắn liền với những chiến công hiển hách đi vào lịch sử, góp phần to lớn cùng quân và dân cả nước làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu; trong đó quân và dân Hòa Bình đã chiến đấu và phối hợp chiến đấu 1.831 trận, tiêu diệt và bắt 3.406 tên địch, phá hủy 18 khẩu trọng pháo, 51 xe vận tải, 3 kho quân trang, quân dụng; thu 529 súng các loại, trong đó có 40 khẩu trung liên, đại liên, 120.000 viên đạn các loại...

Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, cùng với cả nước, quân và dân Hòa Bình đã đoàn kết vừa chiến đấu, vừa xây dựng quê hương và chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam, toàn tỉnh có 11.460 thanh niên lên đường nhập ngũ, 15.670 thanh niên xung phong tham gia phục vụ chiến đấu ở khắp các chiến trường. Qua hai lần chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ra miền Bắc, quân và dân Hòa Bình đã phối hợp với các lực lượng phòng không trên địa bàn chiến đấu ngoan cường, quyết liệt, đánh trả các đợt tập kích của không quân Mỹ, tổ chức chiến đấu và phối hợp chiến đấu 683 trận, bắn rơi 49 máy bay. Trong đó có nhiều trận đánh điển hình, nhiều tấm gương tiêu biểu với hiệu suất chiến đấu cao, góp phần cùng quân và dân cả nước kết thúc thắng lợi hoàn toàn cuộc kháng chiến trường kỳ chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, cùng cả nước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Với những thành tích xuất sắc trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, Đảng bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang tỉnh Hoà Bình, 10 huyện, thành phố và 62 xã, phư¬ờng, thị trấn được Đảng, Nhà nư¬ớc phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; 1 Huân chư¬ơng Hồ Chí Minh, 14 Huân chương Quân công, 32 Huân chư¬ơng Chiến công; phong tặng và truy tặng 244 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 10 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thư¬ởng cao quý khác. Nhiều đồng chí thương binh, bệnh binh, gia đình có công với nước đã trở thành tấm gương sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Nhằm tổng kết kinh nghiệm chiến đấu trong cuộc chiến tranh nhân dân do Đảng ta lãnh đạo, tinh thần chiến đấu mưu trí, sáng tạo, anh dũng, kiên cường của quân và dân tỉnh Hòa Bình; góp phần vào tổng kết nghệ thuật quân sự Việt Nam, kế thừa vận dụng những kinh nghiệm chiến đấu quý báu đó vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay, thiết thực chào mừng kỷ niệm 65 năm ngày giải phóng tỉnh Hòa Bình (23.2.1952 - 23.2.2017), kỷ niệm 70 năm ngày Thương binh liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2017) và kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống lực lượng vũ trang tỉnh Hòa Bình (16.8.1947 - 16.8.2017), Đảng ủy - Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã đề xuất chủ trương và được Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định tổ chức sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn cuốn sách "Một số trận đánh điển hình của quân và dân tỉnh Hòa Bình trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945 - 1975)".

Cuốn sách ra mắt bạn đọc sẽ là tài liệu có giá trị và ý nghĩa sâu sắc, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho lực lượng vũ trang và nhân dân trong tỉnh; cung cấp những bài học kinh nghiệm chiến đấu cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu; phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương anh hùng, thế hệ cha anh đi trước, khơi dậy trong mỗi người lòng tự hào có ý chí phấn đấu vươn lên, ý chí quyết tâm xây dựng quê hương Hòa Bình giàu mạnh, văn minh, phát triển bền vững.

Nhân dịp này, Đảng ủy - Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hòa Bình và toàn thể cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh bày tỏ lòng biết ơn các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, nhân dân các dân tộc - những người trực tiếp tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu và công tác, góp phần tạo nên trang sử vàng truyền thống chống ngoại xâm; trân trọng cảm ơn Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình, Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 3, Phòng Khoa học quân sự Quân khu 3, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và các huyện, thành ủy, các sở, ban ngành, đoàn thể tỉnh, các cơ quan, đơn vị, địa phương, các nhân chứng lịch sử đã quan tâm giúp đỡ về mọi mặt và cung cấp những tư liệu, sự kiện có giá trị để biên soạn cuốn sách.

Trong quá trình tổ chức biên soạn mặc dù đã có nhiều cố gắng sưu tầm tư tiệu, cách diễn đạt tái hiện lại các trận đánh của lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc tỉnh Hòa Bình, những tấm gương chiến đấu tiêu biểu của quân và dân trong kháng chiến một cách khách quan, chân thực, sinh động nhất. Tuy nhiên, do công tác lưu trữ tư liệu không được đầy đủ, một số nhân chứng tuổi đã cao, trí nhớ không còn minh mẫn, thời gian diễn ra của các trận đánh đã lùi xa, nên cuốn sách "Một số trận đánh điển hình của quân và dân tỉnh Hòa Bình trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945 - 1975)" không tránh khỏi những thiếu sót; Đảng ủy - Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hòa Bình rất mong các đồng chí và bạn đọc tham gia phê bình, đóng góp để cuốn sách có chất lượng tốt hơn trong lần xuất bản sau.

Xin trân trọng cảm ơn!

BÙI VĂN TỈNH

Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh ủy

Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh Hòa Bình