Lịch sử ngành Quân lực Quân khu 4 (1945 – 2015)

      
LỜI GIỚI THIỆU

      
Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình - Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Tuy nhiên ngay sau đó thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Toàn Đảng, toàn quân và toàn dân bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ đầy gian khổ. Xuất phát từ yêu cầu của cuộc kháng chiến và căn cứ vào thế chiến lược trên chiến trường toàn quốc, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định tổ chức các chiến khu quân sự. Ngày 15 tháng 10 năm 1945, Chiến khu 4 (sau này là Quân khu 4) được ra đời. Dưới sự lãnh đạo, chỉ huy trực tiếp của Bộ Chỉ huy chiến khu, ngày 16 tháng 12 năm 1945, Ban Nhân sự (tiền thân của Phòng Quân lực) cùng với các ban Tác chiến, Tình báo, Thông tin thuộc Chiến khu 4 được thành lập và bắt đầu đi vào hoạt động.

      
Gắn liền với sự trưởng thành lớn mạnh của lực lượng vũ trang quân khu, Ngành Quân lực Quân khu 4 đã từng bước phát triển; từ Ban Nhân sự (12-1945), sau đó là Ban Quân lực (8-1951) đến Phòng Quân lực (11-1962). Về tổ chức Ngành Quân lực, hiện nay ở quân khu có Phòng Quân lực; cấp Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, sư đoàn, Trường quân sự quân khu có Ban Quân lực; các cơ quan quân khu, các lữ đoàn, trung đoàn có trợ lý quân lực; cấp tiểu đoàn có nhân viên quân lực. Trong thời kỳ đầu, do yêu cầu của cuộc kháng chiến, Ngành Quân lực đã được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, đảm nhiệm cả công tác nhân sự cán bộ và công tác chế độ, điều lệnh, quản lý kỷ luật. Đến năm 2004, Bộ Quốc phòng ban hành Điều lệ công tác Quân lực Quân đội nhân dân Việt Nam, Ngành Quân lực quân khu đảm nhiệm các chức năng nhiệm vụ về công tác tổ chức lực lượng của quân khu bao gồm các mặt: tổ chức biên chế, công tác quân số - chính sách - bảo hiểm xã hội; công tác trang bị và công tác động viên - tuyển quân.

      
Trong 70 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ huy trực tiếp của Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu, Thường vụ Đảng ủy - Thủ trưởng Bộ Tham mưu và lãnh đạo, chỉ huy các cấp, Ngành Quân lực quân khu luôn quán triệt và triển khai thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, kịp thời làm tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy các cấp về công tác tổ chức lực lượng, có nhiều đóng góp quan trọng đến sự trưởng thành lớn mạnh của lực lượng vũ trang quân khu, xây dựng lực lượng vũ trang quân khu cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trên suốt chặng đường hoạt động, các thế hệ cán bộ, nhân viên của Ngành luôn phát huy truyền thống, nêu cao ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tận tụy, sáng tạo và lòng say mê nghề nghiệp; luôn kiên định vững vàng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, sẵn sàng hy sinh, vươn lên hoàn thành tốt một khối lượng công việc hết sức to lớn, góp phần xứng đáng vào những thành tích và chiến công chung của lực lượng vũ trang quân khu.

      
Năm 2005, nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống của Ngành Quân lực, được Thường vụ Đảng ủy - Thủ trưởng Bộ Tham mưu chỉ đạo, cấp ủy chỉ huy Phòng Quân lực đã tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn "Ngành Quân lực Quân khu 4 - Biên niên sự kiện (1945 - 2005)". Cuốn Biên niên sự kiện của Ngành là một công trình khoa học được biên soạn công phu, tập hợp được nhiều tư liệu quý vừa có ý nghĩa thực tiễn, vừa mang tính giáo dục truyền thống sâu sắc; vừa là nguồn sử liệu lưu giữ truyền thống của Ngành, góp phần truyền thụ những kinh nghiệm về tổ chức xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang quân khu, phục vụ cho công tác nghiên cứu, tổng kết lịch sử của cơ quan và các đơn vị; đặc biệt đã góp phần thiết thực trong việc tra cứu, khai thác thông tin, sự kiện, phục vụ kịp thời cho nhiệm vụ giải mã ký hiệu phiên hiệu các đơn vị, nhằm phục vụ đề án tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin và giải quyết tốt chế độ, chính sách tồn đọng sau chiến tranh.

      
Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của Ngành trong suốt chặng đường xây dựng và phát triển, để thiết thực chào mừng kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Ngành Quân lực Quân khu 4 (16.12.1945 - 16.12.2015), Thường vụ Đảng ủy - Thủ trưởng Bộ Tham mưu, Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu chỉ đạo cơ quan tổ chức nghiên cứu biên soạn và xuất bản cuốn "Lịch sử Ngành Quân lực Quân khu 4 (1945 - 2015)". Bố cục của công trình lịch sử gồm: lời giới thiệu, mở đầu, bốn chương nội dung, kết luận và phụ lục. Nội dung cuốn lịch sử Ngành đã làm rõ hơn quá trình hình thành, phát triển và trưởng thành của Ngành Quân lực quân khu trong 70 năm qua.

      
Nhân dịp xuất bản và phát hành cuốn "Lịch sử Ngành Quân lực Quân khu 4 (1945 - 2015)", Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu trân trọng cảm ơn sự nhiệt tình tham gia cộng tác giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quan trọng của các cơ quan và đơn vị; đặc biệt là ý kiến đóng góp quý báu của các đồng chí nguyên thủ trưởng Bộ Tư lệnh, thủ trưởng Bộ Tham mưu quân khu và lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ Phòng Quân lực qua các thời kỳ lịch sử; các cơ quan chuyên ngành lịch sử của Bộ và quân khu tạo mọi điều kiện giúp đỡ để công trình lịch sử hoàn thành theo đúng kế hoạch. Tuy đã có rất nhiều cố gắng trong công tác triển khai nghiên cứu, biên soạn, nhưng do thời gian cuốn lịch sử đề cập khá dài, rộng, còn nhiều khó khăn về những tư liệu lưu trữ, khả năng của bộ phận biên soạn còn những hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp của cơ quan, đơn vị và các đồng chí để lần tái bản sau có điều kiện chỉnh lý, bổ sung hoàn chỉnh hơn.

      
THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY

      
BỘ TƯ LỆNH QUÂN KHU 4