Lịch sử Ngành tác chiến Quân khu 4 (1945-2015)

      
LỜI NÓI ĐẦU

      
Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, ngày 15 tháng 10 năm 1945, Chiến khu 4 (về sau là Liên khu 4 rồi đến Quân khu 4) được thành lập gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Bộ chỉ huy Chiến khu 4 và lực lượng vũ trang chiến khu ra đời trên cơ sở các lực lượng tự vệ, các đội du kích, các chi đội giải phóng quân của 6 tỉnh trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám.

      
Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ chỉ huy chiến khu, ngày 16 tháng 12 năm 1945, hệ thống tổ chức chỉ huy Chiến khu 4 được hình thành và bắt đầu hoạt động, đặt dưới sự điều hành trực tiếp của Bộ chỉ huy chiến khu (vì lúc này chưa có Tham mưu trưởng). Ban Tác chiến - tổ chức đầu tiên của Ngành Tác chiến cùng các ban: Nhân sự, Thông tin, Tình báo, tiếp sau đó là Ban Công binh đã khẩn trương nắm bắt các nhiệm vụ về công tác quân sự, tác chiến nhằm bảo vệ chính quyền non trẻ. Ra đời và trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống Pháp, chống Mỹ của dân tộc, trong những năm chiến tranh bảo vệ biên giới Tổ quốc và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc theo đường lối đổi mới của Đảng, Ngành Tác chiến Quân khu 4 đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ vừa tham mưu cho Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu, Thường vụ Đảng ủy - chỉ huy Bộ Tham mưu quân khu; cho lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị, địa phương về nhiệm vụ tác chiến và công tác quân sự; vừa là cơ quan tham mưu trung tâm hiệp đồng trực tiếp điều hành, chỉ đạo tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quân sự - quốc phòng cả trong thời chiến và thời bình.

      
Thực tiễn 70 năm (1945 - 2015) hoạt động của Ngành Tác chiến quân khu luôn gắn liền với lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang quân khu. Các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Ngành Tác chiến bằng sức lực, trí tuệ và cả xương máu của mình lập được nhiều chiến công xuất sắc, có nhiều đóng góp to lớn vào việc tăng cường sức mạnh về thế và lực của nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn chiến lược quan trọng, trong nhiệm vụ quốc tế giúp bạn Lào. Đặc biệt, đã góp phần xứng đáng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị to lớn, lập nên những thành tích, chiến công vang dội của lực lượng vũ trang Quân khu 4. Kế thừa và phát huy những thành tích to lớn trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, phía Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế cũng như trong công cuộc đổi mới, các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Ngành Tác chiến hôm nay luôn nêu cao ý thức tổ chức, kỷ luật, luôn kiên định vững vàng và tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng; trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng tập trung sức lực, trí tuệ, sự nhạy bén nghề nghiệp và tính chủ động cao, đoàn kết, thống nhất vượt qua mọi thử thách, tiếp tục vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.

      
Năm 2010, nhân kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống của Ngành Tác chiến quân khu (16.12.1945 - 16.12.2010), Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu chỉ đạo cơ quan tác chiến sưu tầm tư liệu, biên soạn và xuất bản cuốn "Ngành Tác chiến Quân khu 4 - Biên niên sự kiện (1945 - 2005)". Cuốn sách đã tập hợp được những sự kiện quan trọng, phản ánh được những hoạt động cơ bản của Ngành Tác chiến quân khu trong giai đoạn lịch sử 60 năm. Hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống của Ngành, thực hiện Nghị quyết 10 của Thường vụ Đảng ủy quân sự Trung ương và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân khu 4 nhiệm kỳ 2010 - 2015, chỉ thị của Tư lệnh quân khu về "Đẩy mạnh nghiên cứu, phát huy vai trò của khoa học lịch sử quân sự trong thời kỳ mới"; đồng thời thể theo nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Ngành Tác chiến qua các thời kỳ, được sự đồng ý của Tư lệnh quân khu, Phòng Tác chiến tiếp tục sưu tầm, bổ sung tư liệu nghiên cứu biên soạn cuốn "Lịch sử Ngành Tác chiến Quân khu 4 (1945 - 2015)". Nội dung cuốn lịch sử phản ánh toàn bộ quá trình hình thành, hoạt động và trưởng thành của Ngành Tác chiến Quân khu 4 trong 70 năm qua.

      
Nhân dịp cuốn lịch sử Ngành Tác chiến quân khu được xuất bản, Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu, Thường vụ Đảng ủy - chỉ huy Bộ Tham mưu và lãnh đạo, chỉ huy Phòng Tác chiến trân trọng cảm ơn sự nhiệt tình tham gia cộng tác giúp đỡ và đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các cơ quan, đơn vị, địa phương; đặc biệt những ý kiến đóng góp quan trọng của các đồng chí thủ trưởng Bộ Tư lệnh, thủ trưởng Bộ Tham mưu và lãnh đạo, chỉ huy Phòng Tác chiến qua các thời kỳ. Công tác chỉ đạo và tổ chức biên soạn tuy đã có nhiều cố gắng, nhưng do có những khó khăn về nguồn tư liệu, khả năng thể hiện, nên cuốn sử xuất bản lần đầu khó tránh khỏi thiếu sót. Rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến của các ngành, các cấp, các đồng chí và bạn đọc. Chúng tôi xin cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu nghiên cứu, bổ sung trong lần tái bản sau.

      
THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY

      
BỘ TƯ LỆNH QUÂN KHU 4