Thử lửa

      

      
Lời giới thiệu
      
“Thử lửa" là một quyển hồi ký ngắn, kể về những câu chuyện mà người viết đã trải qua, sau khi mới tốt nghiệp Trường Đại học Kỹ thuật quân sự và được phân công đi thực tế chiến trường; và từ một giảng viên đại học được điều động về công tác ở một quân đoàn chủ lực cơ động. Không gian chính của những mẩu chuyện trong thời kỳ này là vùng đất thuộc Đặc khu Vĩnh Linh và huyện Do Linh, ở hai bên bờ sông Bến Hải, thời gian từ cuối năm 1971 đến cuối năm 1972; và những năm tháng gian khổ bảo đảm Quân khí của Quân đoàn 5 trên hướng Đông Bắc Tổ quốc từ năm 1979 đến năm 1980.
      
Trong Phần thứ nhất: "Thử lửa" là những ngày chiến sự đang diễn ra vô cùng ác liệt trên chiến trường Quảng Trị. Trong hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ ở Việt Nam có lẽ không có chiến dịch nào kéo dài như chiến dịch Trị - Thiên, nó bắt đầu từ ngày 30 tháng 3 và kết thúc vào ngày 27 tháng 6 năm 1972. Tiếp đó là chiến dịch phòng ngự Quảng Trị (28.6.1972 - 31.1.1973). Mức độ ác liệt của nó cũng chưa từng có, đỉnh điểm là cuộc chiến trong 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị. Nơi đó cũng là nơi quân và dân ta thể hiện ý chí chiến đấu kiên cường, lòng dũng cảm tuyệt vời và tinh thần hy sinh vô bờ bến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
      
Chúng ta đã tập trung một lực lượng lớn, đập tan tuyến phòng thủ phía bắc Quảng Trị của địch, giải phóng căn cứ Đông Hà, thị xã Quảng Trị, trực tiếp uy hiếp Huế và Đà Nẵng. Trước nguy cơ Huế có thể thất thủ và sự tan vỡ của các lực lượng ngụy quân tại Quân khu 1, có thể sẽ dẫn tới những hậu quả không thể lường trước được đối với chế độ Sài Gòn, Mỹ đã quay trở lại đánh phá miền Bắc với quy mô và mức độ ác liệt chưa từng có.
      
Được sự chi viện hoả lực tối đa của không quân và hải quân Mỹ, quân ngụy đã tập trung những lực lượng mạnh nhất và tinh nhuệ nhất, tổ chức phản kích hòng chiếm lại những vùng đất đã mất, trong đó có Thành cổ Quảng Trị. Cuộc chiến đấu giữa ta và địch trở nên vô cùng quyết liệt. Quảng Trị trở thành nơi tập trung sức mạnh và ý chí của cả hai bên trong cuộc chiến. Mỗi ngày Mỹ huy động tối đa máy bay, pháo hạm tiến hành từ 40 đến 60 phi vụ máy bay cường kích, 60 đến 70 phi vụ B-52 bắn từ 8.000 đến 15.000 quả đạn pháo, ngày cao điểm có thể lên tới 30.000 viên. Cả chiến trường Quảng Trị rền vang tiếng bom đạn và ngập chìm trong khói lửa.
      
Cuộc chiến đấu kiên cường của quân và dân ta bảo vệ vùng giải phóng và Thành cổ Quảng Trị đã làm cho chính quyền Mỹ càng nhận thấy không thể dùng sức mạnh quân sự đè bẹp được ý chí độc lập, tự do của dân tộc ta. Cùng với việc đánh bại cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ trên bầu trời Hà Nội, ta đã giáng một đòn mạnh vào ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Pa-ri, cam kết rút toàn bộ lực lượng của Mỹ và đồng minh khỏi Việt Nam.
      
Tuy nhiên trong cuộc chiến đấu với một kẻ thù có tiềm lực quân sự hàng đầu thế giới, những hy sinh mất mát của chúng ta là điều không thể tránh khỏi. Bên cạnh những trận thắng giòn giã ở nơi này hoặc nơi khác, ở thời điểm này hoặc thời điểm khác chúng ta cũng đã có những tổn thất không nhỏ. Đó là quy luật nghiệt ngã của chiến tranh. Với cương vị là trợ lý vũ khí của trung đoàn, được tăng cường cho tiểu đoàn bộ binh cơ giới, trong cuộc hành quân vào chiến trường Quảng Trị, người viết đã tái hiện lại những câu chuyện mà qua đó giúp cho người đọc có thêm những kinh nghiệm quý báu về công tác tổ chức hành quân trong chiến đấu, đặc biệt là đối với các đơn vị cơ giới trong điều kiện địch hoàn toàn làm chủ bầu trời, trình độ tổ chức chỉ huy và thông tin liên lạc của ta còn hạn chế.
      
Người viết đã tái hiện rất chân thực một phần công tác tổ chức, chỉ huy bảo đảm hậu cần kỹ thuật tại Sở chỉ huy hậu phương của một trung đoàn bộ binh cơ giới trong chiến dịch. Những công việc phải tiến hành, những tình huống cần phải xử lý và hành động của người chỉ huy của cơ quan, của các phân đội nhỏ trong thời gian diễn ra chiến dịch.
      
Hồi ký cũng cho chúng ta thấy hình ảnh của một sĩ quan mới ra trường qua từng thời gian, qua từng sự kiện đã từng bước thích ứng với công việc và hoàn cảnh trên chiến trường để hoàn thành tốt chức trách của mình; hình ảnh của các chiến sĩ hậu cần kỹ thuật, từ người lái xe đến các chiến sĩ giữ kho, áp tải hàng, tuổi đời còn rất trẻ đã không quản gian khổ hy sinh ngày đêm lăn lộn trên chiến trường, dưới đạn bom của địch thi hành nhiệm vụ của mình; hình ảnh của những người dân trên tuyến lửa Vĩnh Linh sát cánh cùng bộ đội chiến đấu và chia sẻ những tháng ngày gian khổ hy sinh.
      
Nối tiếp cách viết của Phần một, trong Phần thứ hai: "Trên những nẻo đường biên giới" tác giả cho thấy những hoạt động, sự dũng cảm, sáng tạo và những gian khổ, khó khăn, mất mát hy sinh của cán bộ, chiến sĩ Ngành Quân khí của Quân đoàn 5 thời gian đầu mới thành lập, đồng thời đúc rút nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý giá...
      
Tác giả của tập hồi ký - đồng chí Nghiêm Sỹ Chúng là người đồng chí, đồng đội lâu năm của tôi, từ buổi ban đầu ở Trường Đại học Kỹ thuật quân sự (nay là Học viện Kỹ thuật quân sự) tiếp đó là công tác ở Quân khu 1 đến Tổng Cục Kỹ thuật.
      
Tôi rất xúc động khi đọc những trang hồi ký giản dị và chân thành của anh và xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc, đặc biệt là các bạn trẻ của Học viện Kỹ thuật quân sự thân yêu của chúng ta.

      Trung tướng, GS, TSKH
      
NGUYỄN HOA THỊNH
      
Nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật - Bộ Quốc phòng, nguyên Giám đốc Trung tâm Khoa học công nghệ -
Bộ Quốc phòng