Mặt trận bầu trời

LỜI NÓI ĐẦU

            Những năm tháng tuổi trẻ tôi từng được phục vụ nhiều năm ở bộ đội không quân và sau này tại Quân chủng Phòng không - Không quân.

            Những sự kiện, trận đánh và nhiều cuộc đời đã để lại trong tôi những cảm xúc, ấn tượng khó quên, khiến tôi không cưỡng nổi khát vọng được cầm bút. Đồng đội, cấp trên biết ý định của tôi đã khuyến khích cổ vũ rất nhiều: "Hãy cứ viết ra một cách chân thực những gì mình rung động nhất!". Tôi mạnh dạn lao vào cuộc thử thách.

            Năm 1960, với truyện ngắn đầu tay: "Những cánh bay đầu tiên" viết về lớp phi công đầu tiên của quân đội ta, trong đó có tôi, được Tạp chí Văn nghệ Quân đội đăng tải rồi đưa vào tập truyện ngắn và trao thưởng, càng cổ vũ tôi thêm. Một loạt bài viết tiếp theo đều đã được các báo Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Tiền Phong, Hà Nội mới… tiếp nhận và đăng tải. Tôi cảm thấy tự tin hơn, tăng thêm đam mê.

            Giữa lúc cuộc chiến tranh nhân dân đất đối không bước vào thời kỳ quyết liệt nhất, tôi được điều về tham gia bộ phận viết sử Quân chủng Phòng không - Không quân. Với khối tư liệu đồ sộ từ những chuyến đi bám sát cuộc chiến đấu của các binh chủng trong Quân chủng, những trận đánh ác liệt hiệp đồng giữa các binh chủng cùng lưới lửa chiến tranh nhân dân rộng khắp, tôi đã được trang bị một tầm nhìn toàn cục về cuộc chiến tranh nhân dân đối không từ chiến lược, chiến dịch, chiến thuật và chiến đấu cũng như tiếp xúc trực tiếp với những nhân chứng lịch sử. Ngoài ra, còn ghi chép được khá nhiều những hoạt động, hình ảnh sống động của lớp lớp người xông pha trận mạc cũng như cuộc đời, tâm tư, suy nghĩ của họ. Lòng tôi lại rung lên bồi hồi, xao xuyến, xúc động: Vinh dự cho tập thể những người viết sử Phòng không - Không quân chúng tôi được nhận sứ mệnh ghi lại những trang sử vô cùng hào hùng của cuộc chiến tranh nhân dân đất đối không huyền thoại với lực lượng nòng cốt là Quân chủng Phòng không - Không quân, một mặt trận bầu trời chưa từng có trong lịch sử dựng nước và giữ nước.

            Tôi bỗng nảy tham vọng, dù biết rằng sức mình có hạn: Hãy cố gắng hết sức mình viết một tác phẩm văn học đậm tính sử thi về mặt trận bầu trời kỳ vĩ ấy. Dựa vào vốn sống bản thân trải nghiệm cùng tư liệu thu thập được trong quá trình tham gia viết lịch sử và sự tìm tòi khai thác thêm các tài liệu cùng các nhân chứng lịch sử và cuộc đời họ, tôi mạnh bạo tái tạo xây dựng một tuyến dài nhân vật từ tư lệnh đến chiến sĩ với cuộc sống tính cách riêng, yêu thương, hờn giận, đua tranh, thậm chí xung đột tính cách. Dù khác nhau như vậy nhưng tất cả đều cùng chung một lý tưởng chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc. Tình yêu đôi lứa, vợ chồng, gia đình, đồng đội quyện trong tình yêu đất nước, nhân dân rộng lớn. Tình yêu tha thiết ấy mang theo trong hành trang chiến đấu, rất đời thường và rất cao đẹp. Ngoài những nhân vật chính xuyên suốt tập sách, còn có những nhân vật phụ bổ sung phong phú cho chủ đề. Cô du kích nhỏ bên cầu Lai Vu, rắn quấn chân vẫn bắn máy bay địch đã; Các xã đội trưởng và chiến sĩ dân quân nam nữ hồn hậu, hoạt bát, mưu trí dũng cảm bắt sống giặc lái, xử trí tình huống, hiệp đồng mau lẹ với các trận đánh; bà giúp việc gia đình bộ đội chân tình, nồng hậu như người mẹ hiền...

            Thời gian và điều kiện đã cho phép giải mã các sự kiện bí mật cũng như có thể đi sâu về kỹ chiến thuật của cuộc chiến đấu trên mặt trận bầu trời. Tôi đã nắm bắt kịp đưa vào tác phẩm những sự kiện, con người với kỳ tích chiến công, chiến thuật, kỹ thuật, cách đánh mưu trí sáng tạo ít người biết đến. Độc giả có thể tự giải đáp: Tại sao với MiG-17 và MiG-21 thế hệ đầu, không quân ta lại có thể đánh thắng F-105 và F-4 cải tiến đến lần thứ tư… của Mỹ? Bạn đọc có thể hiểu vũ khí tên lửa SAM-2 nhập Việt như thế nào? Đường vào trắc trở, gian truân, kỳ thú cùng sự bất ngờ xuất hiện của Binh chủng Tên lửa đánh trận mở đầu ngày 24-7-1965, bắn rơi tại chỗ chiếc F-4 bay trên độ cao 9.000 mét làm cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc Mỹ bàng hoàng, v.v…

            Sự bùng nổ về thông tin báo chí trên bình diện quốc tế cùng hồi ký của những tướng lĩnh Mỹ và cung giặc lái đã giúp tôi khắc họa được một tuyến nhân vật phía bên kia với vài nét chấm phá chân dung tính cách. Âm mưu chiến lược, thủ đoạn chiến thuật, kỹ thuật nham hiểm cùng thủ đoạn chính trị ngoại giao lắt léo của đối phương cũng được miêu tả rõ nét.

            Thông qua cuộc đời, số phận của các nhân vật, tôi cũng mạnh dạn đề cập đến một số sai lầm thiếu sót, những oan sai trong xử lý nội bộ, những định kiến, cách nhìn giáo điều máy móc về thành phần lý lịch cùng cơ chế chính sách cán bộ cứng nhắc một chiều của một số nhân vật cá biệt.

            Rất mong cuốn tiểu thuyết "Mặt trận bầu trời" góp được phần nhỏ bé vào kho tàng văn học viết về cuộc chiến tranh nhân dân đối không kỳ vĩ và độc đáo của dân tộc. Và, cũng rất mong bạn đọc thông cảm với những thiếu sót của người viết không chuyên và chân thành góp ý bổ sung cho.

            Cuối cùng, xin chân thành cám ơn Đại tá, Anh hùng Lao động Nguyễn Đăng Giáp - Tổng giám đốc Tổng Công ty 36 Bộ Quốc phòng cùng Tổng Công ty 36 đã tài trợ cho việc in ấn phát hành cuốn sách.

TÁC GIẢ