Lịch sử Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Núi Thành

LỜI NÓI ĐẦU

            Núi Thành là mảnh đất có bề dày văn hóa, giàu lòng yêu nước và truyền thống cách mạng. Đặc biệt, trong 30 năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, truyền thống ấy được chủ nghĩa anh hùng thời đại Hồ Chí Minh soi rọi càng trở nên sáng ngời hơn bao giờ hết; được thể hiện ở lòng tận trung với Đảng, tận tụy với sự nghiệp cách mạng, không quản ngại gian khổ hy sinh, không chịu khuất phục trước vũ lực của kẻ thù; luôn sáng tạo trong suy nghĩ và hành động, nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, cần cù, chịu thương chịu khó, đồng cam cộng khổ, yêu thương đùm bọc lẫn nhau để vượt qua mọi thử thách của chiến tranh.

            Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và giai đoạn đầu kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, huyện Núi Thành ngày nay là một phần của huyện Tam Kỳ. Tháng 4 năm 1963, huyện Tam Kỳ được chia tách thành 3 đơn vị hành chính là huyện Nam Tam Kỳ, huyện Bắc Tam Kỳ và thị xã Tam Kỳ (nay là Núi Thành, Phú Ninh và thành phố Tam Kỳ). Khi quê hương hoàn toàn giải phóng, tháng 10 năm 1975, huyện Tam Kỳ được lập lại. Tháng 12 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) quyết định tách huyện Tam Kỳ thành hai đơn vị hành chính: huyện Núi Thành và thị xã Tam Kỳ, địa bàn huyện Núi Thành hiện nay về cơ bản như huyện Nam Tam Kỳ trước đây.

            Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, Núi Thành là một địa bàn trọng điểm địch tập trung đánh phá. Nhân dân và lực lượng vũ trang huyện nhà đã trải qua nhiều giai đoạn vô cùng gay go, ác liệt, gặp muôn vàn khó khăn gian khổ, nhưng các lực lượng vũ trang đã biết bám vào dân, dựa vào dân để sống và chiến đấu, tạo nên hình thái chiến trường đan cài, xen kẽ để đánh địch, buộc địch phải đánh theo cách đánh của ta. Do vậy, dù các loại quân của địch đông và phương tiện tối tân, hiện đại hơn ta gấp nhiều lần nhưng chúng vẫn ở thế bị động, lúng túng. Tiêu biểu như khi quân Mỹ vừa đổ bộ lên Kỳ Liên, Kỳ Hà thì đêm ngày 25 rạng sáng ngày 26 tháng 5 năm 1965 quân dân huyện Nam Tam Kỳ cùng bộ đội địa phương tỉnh làm nên chiến thắng Núi Thành - trận đầu đánh Mỹ. Với chiến công này quân và dân Quảng Nam được Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam phong tặng tám chữ vàng "Trung dũng kiên cường đi đầu diệt Mỹ", mở ra bước ngoặt dám đánh Mỹ và quyết thắng Mỹ của quân và dân ta.

            Được sự chỉ đạo của Đảng ủy - Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam và Ban Thường vụ Huyện ủy Núi Thành, trong hai năm 2007, 2008, Ban Chỉ huy quân sự huyện tổ chức gặp mặt nhân chứng ở các khu vực Đà Nẵng, Tam Kỳ, Núi Thành để sưu tầm tư liệu. Tháng 1 năm 2010 triển khai các bước biên soạn công trình lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân huyện Núi Thành giai đoạn (1945 - 1975), nhằm tái hiện hình thái chiến trường, các hoạt động tác chiến, xây dựng của lực lượng vũ trang nhân dân huyện nhà trong 30 năm chiến đấu kiên cường, bất khuất, góp phần giành độc lập, tự do Tổ quốc, hòa bình hạnh phúc của nhân dân. Công trình Lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân huyện qua 3 lần hội thảo chỉnh sửa và thẩm định có độ dày trên 200 trang giấy A4 và một số phụ lục: bản đồ, ảnh tư liệu...

            Trong điều kiện cấu trúc hành chính của huyện nhiều lần thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn để Đảng lãnh đạo, chỉ đạo kháng chiến giải phóng dân tộc. Chiến tranh diễn ra liên tục, gay go, quyết liệt, nguồn tư liệu thành văn lưu trữ hầu hết bị thất lạc; một số nhân chứng lịch sử đã từng lãnh đạo, chỉ huy hoặc trực tiếp tham gia chiến đấu làm nên các sự kiện anh hùng, bất khuất của huyện nay còn rất ít và tuổi đã cao, sức yếu, trí nhớ mai một theo thời gian. Mặc dù đã cố gắng đầu tư sưu tầm, tập hợp có hệ thống các sự kiện lịch sử trong từng giai đoạn cụ thể của huyện để biên soạn; đặc biệt, có sự cung cấp, kiểm chứng thông tin tài liệu của các đồng chí cán bộ lãnh đạo, chỉ huy qua các thời kỳ và tổ chức xin ý kiến các cơ quan khoa học lịch sử khá chu đáo, nhưng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót.

            Đảng ủy - Ban Chỉ huy quân sự huyện chân thành cảm ơn Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy, ủy ban nhân dân huyện, Ban Tuyên giáo Huyện ủy Núi Thành và cán bộ, chiến sĩ đã từng sống chiến đấu, gắn bó máu thịt với quê hương Núi Thành đã đóng góp nhiều tư liệu quan trọng để hoàn thành cuốn sách này. Thông qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm bổ ích cho công tác xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng.

            Chào mừng kỷ niệm 30 năm thành lập huyện Núi Thành (03/12/1983 - 03/12/2013), 39 năm ngày giải phóng quê hương (24/3/1975 - 24/3/2014) Đảng ủy, Ban Chỉ huy quân sự huyện Núi Thành trân trọng giới thiệu cuốn sách "Lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân huyện Núi Thành 1945 - 1975", rất mong đồng chí, đồng bào và bạn đọc gần xa góp ý bổ sung, chỉnh sửa để lần tái bản sau tốt hơn.

ĐẢNG ỦY - BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ

            HUYỆN NÚI THÀNH