Tổng kết công tác đảng, công tác đảng chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam (1945 – 1954) – tập 1

Lời nói đầu

        Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện; là quân đội kiểu mới mang bản chất giai cấp công nhân, có tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc. Trải qua hơn 65 năm xây dựng và chiến đấu đầy khó khăn gian khổ, nhưng vô cùng anh dũng, quân đội ta đã cùng toàn Đảng, toàn dân tổng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (tháng 8 năm 1945), tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, làm tròn nhiệm vụ quốc tế, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

        Trong suốt quá trình tiến hành chiến tranh cách mạng, quân đội ta đã quán triệt sâu sắc đường lối chính trị, đường lối quân sự của Đảng, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, đưa nghệ thuật quân sự, nghệ thuật chiến dịch Việt Nam phát triển lên tầm cao mới. Từ những trận đánh nhỏ lẻ, quân đội ta đã tiến dần lên đánh những trận có quy mô ngày càng lớn, trong một không gian và thời gian ngày càng rộng lớn hơn; từ đó hình thành nghệ thuật quân sự, nghệ thuật chiến dịch phát triển từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, từ tuần tự đến nhảy vọt, tạo điều kiện cho việc chỉ đạo chiến lược tổ chức những đòn đánh quyết định, làm thay đổi cục diện chiến tranh và giành thắng lợi cuối cùng.

        Sức mạnh chiến đấu của quân và dân ta trong tiến hành chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp của nhiều yếu tố: trình độ giác ngộ chính trị, ý chí quyết chiến quyết thắng của bộ đội và nhân dân, năng lực lãnh đạo của cấp ủy các cấp, tính tiên phong gương mẫu của đảng viên, nghệ thuật tổ chức chỉ huy của cán bộ, trình độ chiến đấu của bộ đội, tổ chức đảm bảo trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật… trong đó yếu tố chính trị, tinh thần là cơ bản nhất, là ưu thế tuyệt đối, sự khác biệt căn bản của ta so với địch. Phát huy mạnh mẽ yếu tố chính trị, tinh thần là điều kiện cơ bản đảm bảo cho ta "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều", với vũ khí trang bị kém hơn vẫn có thể chiến đấu và chiến thắng kẻ thù có vũ khí trang bị kỹ thuật hiện đại hơn.

        Sức mạnh về chính trị, tinh thần của quân đội ta là kết quả của quá trình giáo dục, rèn luyện thường xuyên, lâu dài, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ quán triệt sâu sắc đường lối nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ của quân đội, nâng cao giác ngộ về giai cấp và dân tộc, về mục tiêu chiến đấu, mục đích chính trị của cuộc chiến tranh… qua đó không ngừng rèn luyện, củng cố nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực hoạt động thực tiễn cho mọi cán bộ, chiến sĩ. Trong quá trình tác chiến chiến dịch, chiến đấu, sức mạnh về chính trị, tinh thần của quân đội ta đã tiếp tục được bồi dưỡng, động viên, phát huy, phát triển phù hợp với mục đích, nhiệm vụ, yêu cầu của tác chiến chiến dịch, chiến đấu thông qua những nội dung, biện pháp, hình thức của công tác đảng, công tác chính trị. Đây chính là vấn đề cơ bản, quyết định trực tiếp đến việc hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ của quân đội ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

        Thực hiện Đề án số 817/ĐA-CT, ngày 24 tháng 6 năm 2009 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương và Kế hoạch số 1264/KH-CT của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Tổng cục Chính trị tổ chức nghiên cứu, biên soạn công trình "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 1945-1989". Đây là một công trình tập trung phản ánh hiện thực khách quan quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Đảng ủy Quân sự Trung ương, các cấp ủy đảng, cơ quan chính trị và cán bộ chính trị các cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Tổng kết quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tiến hành công tác đảng, công tác chính trị chiến dịch, chiến đấu nhằm phục vụ công tác nghiên cứu, làm tài liệu học tập, giáo dục nội dung, phương pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị, góp phần quan trọng xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở; nâng cao sức mạnh chiến đấu tổng hợp của quân đội, góp phần đánh bại âm mưu, thủ đoạn "phi chính trị hóa quân đội" của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch.

        Trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn rất phong phú của các chiến dịch, chiến đấu trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, công trình lựa chọn một số chiến dịch và các hình thức chiến đấu để tổng kết về sự lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức tiến hành các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu cho phép công trình này đi sâu vào khoa học nghệ thuật tác động đến con người để khai thác phát huy yếu tố chính trị, tinh thần, ý chí quyết chiến quyết thắng và tiềm năng sáng tạo của con người và tổ chức để bảo đảm cho thắng lợi.

        Công trình "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 1945-1989" bao gồm 4 tập:

        Tập I: "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam (1945-1954)".

        Tập II: "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam (1954-1975)".

        Tập III: "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam (1975-1989)".

        Tập I, II, III mỗi tập được kết cấu thành 2 phần:

        Phần 1: Căn cứ vào đối tượng tác chiến, không gian và thời gian diễn ra chiến dịch, quy mô sử dụng lực lượng, công trình lựa chọn các chiến dịch ở các loại hình (phản công, tiến công, truy kích, phòng ngự, phòng không…), về địa bàn tác chiến chiến dịch (rừng núi, trung du, đồng bằng, trong nước và ngoài nước), về kết quả chiến dịch (thành công và không thành công). Qua từng chiến dịch, công trình đi sâu vào tổng kết các mặt hoạt động công tác đảng, công tác chính trị cả trước, trong và sau của mỗi chiến dịch; khái quát những thành công, hạn chế, từ đó rút ra những kinh nghiệm quý báu về tổ chức và tiến hành hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Các kinh nghiệm đó được kế thừa, phát huy, phát triển theo dòng chảy của thời gian qua từng chiến dịch, góp phần giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đảm bảo cho Quân đội luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó.

        Phần 2: Qua nghiên cứu hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong các trận đánh của quân và dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, công trình tiến hành tổng kết công tác đảng, công tác chính trị theo loại hình chiến đấu (công kiên, vận động tấn công, phục kích, tập kích, phòng ngự, chống càn, đánh địch đổ bộ đường không, hành quân…). Mỗi loại hình chiến đấu, công trình tổng kết khái quát những hoạt động chủ yếu của công tác đảng, công tác chính trị qua các giai đoạn; luận giải, chứng minh bằng thực tiễn sinh động của các trận chiến đấu điển hình, qua đó rút ra những kinh nghiệm về chỉ đạo và tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong chiến đấu.

        Tập IV: Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong đấu tranh chống "diễn biến hòa bình" của Quân đội nhân dân Việt Nam.

        Trên cơ sở phân tích, nhận định đúng đắn âm mưu, thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, công trình tổng kết các mặt hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong chống "diễn biến hòa bình", qua đó rút ra những kinh nghiệm chủ yếu về lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong chống "diễn biến hòa bình", nhằm giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội; đảm bảo cho quân đội luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

        Trong đó, Tập I, "Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam (1945-1954)" với 11 chiến dịch (được lựa chọn trong số gần 50 chiến dịch) và 6 hình thức chiến đấu; qua 2 năm nghiên cứu biên soạn, đến nay công trình đã hoàn thành. Công trình đã được các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị qua các thời kỳ; các cơ quan chức năng của Tổng cục Chính trị; các đồng chí Chính ủy các quân khu, quân đoàn, quân binh chủng, học viện, nhà trường, viện nghiên cứu, các nhà khoa học trong và ngoài quân đội đóng góp ý kiến. Tuy nhiên, lịch sử đã lùi xa, công tác sưu tầm sử liệu rất khó khăn, trong khi đó công tác đảng, công tác chính trị trong chiến dịch, chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 1945-1954 rất phong phú, nhiều vấn đề đặt ra cần được phải tiếp tục nghiên cứu, giải đáp và kết luận. Vì vậy, công trình không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của các đồng chí.

        Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân việt nam