Lịch sử ngành khoa học công nghệ môi trường Quân khu 4 (1963 – 2013)

LỜI NÓI ĐẦU

       Bước vào những năm đầu của thập kỷ 60 thế kỷ XX, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta càng trở nên gay go ác liệt. Ở miền Nam, đế quốc Mỹ triển khai thực hiện chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", tăng cường viện trợ cả về lực lượng và vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại với những âm mưu, thủ đoạn ngày càng thâm độc. Trên chiến trường Trị - Thiên, lực lượng địch không ngừng được bổ sung; phong trào đấu tranh của quân và dân vùng đồng bằng tuy đã đạt được một số kết quả bước đầu nhưng nhìn chung tình hình vẫn còn rất khó khăn; vùng rừng núi, địch tăng cường đánh phá quyết liệt, có nơi chúng sử dụng cả chất độc hoá học để triệt hạ cây cối, bản làng, phát quang địa hình, ngăn chặn tuyến hành lang vận chuyển chiến lược - Đường Hồ Chí Minh của ta. Đối với miền Bắc, chúng tăng cường các hoạt động khiêu khích chống phá, ngang nhiên vi phạm quy chế khu phi quân sự. Trước tình hình đó, nhiệm vụ chi viện cho chiến trường miền Nam càng trở nên cấp bách và quyết liệt hơn bao giờ hết, đòi hỏi miền Bắc mà trực tiếp là quân và dân Quân khu 4 phải tăng cường phòng thủ, bảo vệ vững chắc miền Bắc đồng thời không ngừng chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam.

       Để đối phó thắng lợi với những âm mưu, thủ đoạn và hành động của kẻ thù, đòi hỏi ở các đơn vị phải tăng cường đi sâu nghiên cứu, tổng kết các hoạt động quân sự, quốc phòng nâng cao sức mạnh chiến đấu sẵn sàng đánh trả các bước leo thang của đế quốc Mỹ và tăng cường chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đề nghị Bộ Quốc phòng điều chỉnh tổ chức, biên chế cho thành lập Phòng Khoa học quân sự. Ngày 31 tháng 7 năm 1963, Tổng Tham mưu trưởng phê duyệt tổ chức biên chế của Quân khu, theo đó Phòng Khoa học quân sự Quân khu 4 được thành lập với nhiệm vụ chủ yếu là nghiên cứu, tổng kết thực tiễn chiến trường, rút ra những quy luật phát triển, những bài học kinh nghiệm để ứng dụng vào thực tiễn, cùng quân và dân cả nước phát triển chiến đấu giành thắng lợi. Phòng Khoa học quân sự ra đời đánh dấu sự hình thành và phát triển của Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu 4. Để phù hợp với chức năng nhiệm vụ, tháng 10 năm 1964, Thường vụ Quân khu ủy ra quyết định đổi tên Phòng Khoa học quân sự thành Phòng Tổng kết. Tháng 2 năm 1974, do yêu cầu mạnh mẽ của công tác nghiên cứu khoa học, phục vụ kịp thời cho nhiệm vụ chiến đấu và xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu, Bộ Quốc phòng ra chỉ thị đổi tên Phòng Tổng kết trở về tên cũ Phòng Khoa học quân sự Quân khu 4.

       Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta kết thúc thắng lợi, đất nước hoàn toàn thống nhất, độc lập. Sau hơn 30 năm anh dũng chiến đấu giải phóng dân tộc, bước sang thời kỳ mới đòi hỏi phải tăng cường nghiên cứu tổng kết và biên soạn lịch sử để ghi lại truyền thống kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm và những hy sinh đóng góp của quân và dân ta nói chung, các đơn vị, địa phương nói riêng. Thực hiện chủ trương của Bộ Quốc phòng, ngày 4 tháng 10 năm 1983, Trung tướng Hoàng Cầm - Tư lệnh Quân khu ký quyết định thành lập Phòng Lịch sử quân sự Quân khu 4 với nhiệm vụ: Tham mưu cho Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu về công tác biên soạn lịch sử quân sự đồng thời trực tiếp nghiên cứu, biên soạn các công trình lịch sử của Quân khu. Sau gần 10 năm hoạt động, hoàn thành được nhiều công trình lịch sử lớn của Quân khu và các đơn vị, để tăng cường công tác quản lý và lãnh đạo, phù hợp với tổ chức, biên chế của quân đội trong tình hình mới, tháng 4 năm 1993, Phòng Lịch sử quân sự được sáp nhập vào Phòng Khoa học quân sự thành Phòng Khoa học - Lịch sử quân sự, đến ngày 15 tháng 10 năm 1994 phòng được đổi tên thành Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường.

       Trải qua 50 năm (1963 - 2013) ra đời, phát triển và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu và cấp ủy, chỉ huy các cấp, Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu đã làm tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy các cấp về công tác khoa học, công nghệ và môi trường. Quản lý tốt các chương trình, đề tài, dự án nghiên cứu khoa học và môi trường; duy trì thực hiện có hiệu quả công tác thông tin khoa học quân sự; đẩy mạnh chương trình tổng kết và biên soạn lịch sử quân sự qua các thời kỳ cách mạng; xây dựng và phát triển tiềm lực khoa học công nghệ và môi trường, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân, sẵn sàng chiến đấu, cùng quân và dân cả nước bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong chiến tranh ác liệt cũng như trong xây dựng hòa bình, toàn thể cán bộ, nhân viên Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu 4 luôn nêu cao tinh thần tận tụy, sáng tạo, khắc phục mọi khó khăn, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

       Nhân kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu 4, đồng thời để đáp ứng nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, nhân viên ngành qua các thời kỳ, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường tổ chức biên soạn cuốn "Lịch sử Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu 4 (1963 - 2013)". Bố cục cuốn lịch sử gồm: Lời nói đầu, bốn chương, kết luận và phụ lục. Nội dung cuốn sách phản ánh toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của Ngành Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu 4 trong 50 năm qua.

       Xin chân thành cảm ơn các đồng chí nguyên là thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu, các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường qua các thời kỳ, Cục Khoa học Công nghệ và Môi trường, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Trung tâm Thông tin Khoa học quân sự Bộ Quốc phòng đã giúp đỡ để chúng tôi hoàn thành cuốn sách này. Mặc dù bộ phận nghiên cứu, biên soạn đã có nhiều cố gắng, nhưng do những khó khăn về tư liệu, khả năng thể hiện còn hạn chế, nên khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp của các đồng chí.

       THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY  

       BỘ TƯ LỆNH QUÂN KHU 4