Lịch sử ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 (1945 -2010)

LỜI NÓI ĐẦU

      Ngày 15 tháng 10 năm 1945, Chiến khu 4 (tiền thân của Quân khu 4 sau này) được thành lập gồm sáu tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Bộ Chỉ huy Chiến khu và lực lượng vũ trang Chiến khu ra đời trên cơ sở các lực lượng tự vệ, các đội du kích và các chi đội giải phóng quân trong Tổng khởi nghĩa. Sau khi Chiến khu ra đời, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chỉ huy Chiến khu, ngày 16 tháng 12 năm 1945, hệ thống tổ chức chỉ huy Chiến khu 4 cũng được thành lập. Ban Tình báo - tiền thân của phòng Quân báo, tổ chức đầu tiên của ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 ra đời cùng với các ban nhân sự, thông tin, tác chiến nhanh chóng bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ.

      Ngành Quân báo trinh sát quân khu với chức năng, nhiệm vụ là cơ quan chuyên trách nắm địch, nắm tình hình địa bàn, tham mưu đề xuất cho lãnh đạo, chỉ huy các cấp hiểu rõ về địch, đánh giá đúng về địch làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối kháng chiến cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ khi ra đời cho đến nay, tổ chức Phòng - Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 thay đổi nhiều tên gọi khác nhau: Ban Tình báo (tháng 12 năm 1945); Đặc vụ quân sự - phòng nhì của Quân ủy hội (tháng 4 năm 1946); Tổ Tình báo thuộc Phòng Tham mưu (tháng 11 năm 1946); Phòng Tình báo (tháng 6 năm 1947); Ban Tình báo (năm 1948); Ban Quân báo (năm 1950); Phòng Quân báo trinh sát (tháng 12 năm 1962)...

      ...Trong chặng đường lịch sử 65 năm ra đời, chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, Ngành - Phòng Quân báo trinh sát Quân khu 4 luôn gắn liền với sự trưởng thành và lớn mạnh của lực lượng vũ trang quân khu, thường xuyên nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu, Thường vụ Đảng ủy - Chỉ huy Bộ tham mưu, Tổng cục II Bộ Quốc phòng và lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các đơn vị. Phòng - Ngành Quân báo trinh sát quân khu luôn quán triệt và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, lập nhiều thành tích xuất sắc trong việc nắm địch, báo cáo kịp thời cho Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh quân khu; cho lãnh đạo, chỉ huy các tỉnh, các sư đoàn về tình hình âm mưu hoạt động của địch; đánh giá đúng khả năng của địch trong từng giai đoạn, từng chiến dịch, từng trận đánh, góp phần quan trọng vào thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

      Trải qua 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, nhân viên của Phòng - Ngành Quân báo trinh sát quân khu luôn phát huy truyền thống yêu nước: trung, dũng, kiên cường, vững về chính trị, nghiêm về kỷ luật, giỏi về nghiệp vụ, tận tụy, mưu trí, sáng tạo, luôn vượt lên mọi hiểm nguy, kiên trung, bất khuất, khắc phục mọi khó khăn gian khổ hy sinh, nỗ lực phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là "tai mắt của Đảng, của Quân đội", là "tai mắt" của lãnh đạo chỉ huy các cấp.

      Thực hiện Nghị quyết số 10 ngày 8 tháng 1 năm 1999 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương và Chỉ thị của Tư lệnh Quân khu về tổng kết chiến tranh và biên soạn lịch sử tổng kết các cơ quan đơn vị, Nghị quyết của Đảng ủy Quân báo về tổ chức biên soạn lịch sử Ngành Quân báo quân khu; nhằm đáp ứng nguyện vọng của cán bộ, nhân viên ngành Quân báo trinh sát qua các thời kỳ; đồng thời phục vụ tốt cho công tác tổng kết, nghiên cứu học tập huấn luyện, giáo dục truyền thống, góp phần làm phong phú thêm các công trình tổng kết và lịch sử quân sự của quân khu. Đảng ủy - Chỉ huy phòng Quân báo tổ chức biên soạn cuốn "Lịch sử Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 (1945 - 2010)".

      Cuốn lịch sử Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 gồm: Lời nói đầu, ba chương nội dung, kết luận và phụ lục. Đây là một công trình khoa học chào mừng kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống của Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 (1945 - 2010).

      Quá trình biên soạn "Lịch sử Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 (1945 - 2010)", Phòng Quân báo và bộ phận biên soạn luôn nhận được sự động viên khích lệ của Bộ Tư lệnh quân khu, Thủ trưởng Bộ tham mưu, Thủ trưởng Tổng cục II.

      Nhân dịp cuốn lịch sử Ngành Quân báo trinh sát Quân khu 4 được xuất bản, Thường vụ Đảng ủy - Chỉ huy ngành Quân báo trinh sát xin chân thành cảm ơn sự cộng tác giúp đỡ quý báu của các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy Ngành Quân báo trinh sát quân khu, Phòng Khoa học công nghệ và môi trường Quân khu 4, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân.

      Mặc dù bộ phận nghiên cứu biên soạn đã có nhiều cố gắng, nhưng do những khó khăn về tư liệu và khả năng thể hiện còn hạn chế nên cuốn sử khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp của các đồng chí để lần tái bản sau hoàn chỉnh hơn.

THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY - CHỈ HUY        

      PHÒNG QUÂN BÁO TRINH SÁT QUÂN KHU 4