Mãi đồng hành với người chiến sĩ

Biểu tượng lôgô “trang sách mở với đầu súng trăng treo” đã 70 năm rồi. Hiếm có những biểu tượng lôgô tồn tại bền vững như vậy, kiên định trước mọi biến động của hoạt động xuất bản.

Lịch sử ra đời của biểu tượng lôgô này khởi nguồn từ việc hình thành Nhà xuất bản Vệ quốc quân, trong khói lửa những ngày đầu toàn quốc kháng chiến (1947). Họa sĩ Mai Văn Hiến – một trong số họa sĩ đầu tiên của quân đội đồng thời của Nhà xuất bản ngày ấy – được giao nhiệm vụ thiết kế biểu trưng. Lý do thật đơn giản: Sách của Nhà xuất bản phải có biểu trưng – theo quy ước quốc tế. Cảm hứng cũng thật giản dị: xuất bản phải có “trang sách mở”, phải có sự lãnh đạo của Đảng thể hiện bằng “Sao sáng dẫn đường”, phải có vũ khí là “khẩu súng”, phải có tên ký hiệu “V.Q.Q”, còn có những nét thể hiện nơi khởi nguồn từ núi rừng Việt Bắc nữa.

Lôgo Nhà xuất bản Quân đội nhân dân hiện nay

Lôgô được thiết kế với đầy đủ thông tin dưới dạng họa tiết và chữ rất tinh tế, hướng bạn đọc nhận diện thương hiệu một cách rất ấn tượng, trên nhiều phương diện.

Về bố cục: Trang sách mở biểu thị cho xuất bản. Khẩu súng gắn liền với người chiến sĩ. Ngôi sao thể hiện sự lãnh đạo, soi đường của Đảng. Bóng chân sách tạo nơi ra đời của Nhà xuất bản là từ núi rừng Việt Bắc. Chữ V.Q.Q. là tên của Nhà xuất bản. Tất cả gắn kết tạo được điểm nhấn, rõ ràng.

Về văn hóa, lôgô phản ánh được văn hóa quân sự: Người chiến sĩ chiến đấu bằng tri thức và tinh thần cao đẹp. Hình ảnh phản ánh “trang sách mở với đầu súng trăng treo” chứa đựng khát vọng “sách gắn với tâm hồn người chiến sĩ”. Lôgô thể hiện được chức năng nhiệm vụ hàng đầu của hoạt động xuất bản quân sự và Nhà xuất bản của Quân đội nhân dân Việt Nam cũng là chiến sĩ trên mặt trận ấy.

Về thông tin thị giác: Lôgô này không trùng lặp với bất kỳ lôgô nào khác, bởi tác giả đã đặt mình vào chức năng nhiệm vụ của xuất bản quân đội để truyền cảm hứng vào việc thiết kế. Vì vậy, tác phẩm lôgô không chỉ đẹp, thu hút sự chú ý, dễ nhớ, mà có sự khác biệt để khi đặt bên cạnh lôgô của xuất bản phẩm khác thì bất kỳ ai khi nhìn qua là có thể nhận diện được ngay – đây là xuất bản phẩm của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Về tính thống nhất: Đường nét, hình khối nối ghép tạo sự cân bằng, đối xứng về ý nghĩa: tâm hồn người chiến sĩ luôn có sự lãnh đạo của Đảng soi đường. Tỷ lệ bố cục cân bằng và hài hòa đó đặc biệt được theo một quy chuẩn quốc tế về thiết kế lôgô, đã tạo ra một biểu trưng ngay từ đầu có ý nghĩa sâu sắc, gắn với chức năng nhiệm vụ của Nhà xuất bản và khát vọng “sách gắn với tâm hồn người chiến sĩ”, được thi vị hóa với hình ảnh “đầu súng trăng treo” và có ấn tượng cũng như sự tin cậy của bạn đọc.

Trong 70 năm, lôgô vẫn được định hình với ý tưởng và bố cục không đổi, chỉ có khác một vài điểm, do điều kiện và thiết kế in ấn. Trước đây, khi thiết kế bìa, các họa sĩ đều vẽ tay, nên biểu trưng có thể rộng – hẹp, cao – thấp khác nhau, màu là đơn sắc. Khi điều kiện in ấn hiện đại hơn, bìa và biểu trưng được thiết kế trên máy tính, đường nét công nghiệp hơn, song cũng có phần mất đi tính mềm mại của vẽ tay. Lúc này lôgô được chỉ định 2 màu cơ bản: đỏ – vàng, tỷ lệ lấy theo khổ sách là 13×19. Màu đỏ: màu nền – tượng trưng cho màu cờ, sự hy sinh, nhiệt huyết. Màu vàng: ngôi sao, khẩu súng, chữ, núi đồi tượng trưng cho sao vàng, cho giá trị… Sau này, lôgô được điều chỉnh gắn với quy tắc về xây dựng thương hiệu: trở về tỷ lệ và đường nét mềm mại ban đầu của tác giả để phù hợp với xuất bản quốc tế, chuyển màu sắc của khẩu súng đúng với màu quân phục – màu sức sống, sức phát triển. Tất cả tạo sự hài hòa với ba gam màu: Đỏ – vàng – xanh lục. Trong từng trường hợp, lôgô được sử dụng đơn sắc hay đa sắc, có thể phóng to hay thu nhỏ, hiệu ứng thị giác vẫn ấn tượng.

Dù với bất kỳ sự điều chỉnh nào, tinh thần và ý nghĩa của lôgô gắn với chức năng nhiệm vụ của Nhà xuất bản là không hề thay đổi. “Trang sách mở với đầu súng trăng treo” cùng khát vọng “sách gắn với tâm hồn người chiến sĩ” vẫn vẹn nguyên. Điều đó được khẳng định qua thực tiễn suốt chặng đường 70 năm qua.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, trực tiếp là Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, xuất bản phẩm với lôgô “đầu súng trăng treo” luôn giữ vững định hướng chính trị, gắn với đời sống bộ đội. Sách lý luận chính trị gồm có các tác phẩm của lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng từ cấp chiến lược tới hướng dẫn hành động. Sách quân sự có tài liệu giáo dục, tài liệu học tập, điều lệnh điều lệ, kỹ thuật chiến đấu. Sách lịch sử hồi ký có: các bộ tổng tập hồi ký của tướng lĩnh, lịch sử chiến đấu xây dựng và trưởng thành của quân đội và nhân dân, tổng kết kinh nghiệm. Sách văn nghệ có các thể loại văn học về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng. Sách quốc tế có các loại sách dịch cung cấp tri thức chọn lọc của nước ngoài, giới thiệu văn hóa quân sự của Việt Nam với các nước. Sách điện tử giới thiệu các dạng sách đĩa, và thông qua trang web…

Điều đặc biệt, nhắc đến xuất bản phẩm với lôgô “đầu súng trăng treo”, bạn đọc luôn dành một tình cảm đặc biệt: nội dung chính thống, chuẩn mực và hấp dẫn. Lý do thật đơn giản: đó là sách của Quân đội – Bộ đội Cụ Hồ, thì rất yên tâm. Đó là kết quả của sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, sự giúp đỡ và hướng dẫn có hiệu quả của các cơ quan chức năng trong việc giữ vững định hướng xuất bản phẩm, cùng với sự nỗ lực của lớp lớp các thế hệ cán bộ xuất bản của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân.

Chính vì vậy, lôgô “đầu súng trăng treo” trên bìa sách cùng với lời dạy của Bác Hồ “Mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình” ở trang 2 mỗi cuốn sách đã trở thành một đặc trưng, một giá trị thương hiệu được khẳng định trong lòng bạn đọc.

Ngày nay, trong sự phát triển ồ ạt của các phương tiện truyền thông, ngành xuất bản cả nước không khỏi bị ảnh hưởng. Nhiều xuất bản phẩm giá trị thấp – thậm chí nhảm nhí, trái chiều – được xuất bản có tác động tiêu cực. Song, xuất bản phẩm với lôgô “đầu súng trăng treo” vẫn giữ vững chất lượng đỉnh cao, tham gia vào dòng chủ lưu về định hướng nhận thức cho bạn đọc.

Sách có một đặc trưng là: lưu giữ tri thức và truyền bá tri thức cho người đọc. Kết quả sau khi đọc sách sẽ giúp người đọc có thêm tri thức để thay đổi nhận thức và chuyển vào hành động của bản thân. Tri thức chân – thiện – mỹ thì sẽ hướng bạn đọc thay đổi nhận thức và hành động theo hướng chân – thiện – mỹ, và ngược lại.

Đại tá Kiều Bách Tuấn – Giám đốc, Tổng biên tập tặng quà lưu niện có hình tượng Logo Nhà xuất bản Quân đội nhân dân cho Trường Sĩ quan Lục quân nhân sự kiện giao lưu chào mừng ngày sách Việt Nam 21-4, ngày 14 tháng 4 năm 2017

Thực hiện định hướng của Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân vẫn định vị xuất bản phẩm của Quân đội phải giữ vững định hướng chính trị, phải tham gia tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng, về truyền thống đấu tranh của nhân dân và quân đội trong chiến tranh giải phóng cũng như sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, góp phần đấu tranh phòng chống diễn biến hòa bình… Các cơ quan đơn vị và các tác giả đặt niềm tin, bạn đọc luôn đón chờ xuất bản phẩm với lôgô “đầu súng trăng treo”, góp ý về công tác quảng bá và thiết kế bìa để thương hiệu lan tỏa hơn.

Để đáp ứng nhu cầu ấy, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tiếp tục kế thừa và phát triển thương hiệu lôgô “đầu súng trăng treo” với tinh thần:

– Luôn giữ vững hình ảnh và vị thế là cơ quan xuất bản của Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng, trung tâm xuất bản của toàn quân, do Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo, lấy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị là trọng tâm.

– Xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, xứng đáng với niềm tin cậy của Quân ủy Trung ương – Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, của cán bộ chiến sĩ toàn quân cũng như bạn đọc rộng rãi.

– Tăng cường phối hợp với các cơ quan, viện nghiên cứu; các nhà khoa học, nhà văn, dịch giả… để tổ chức xuất bản các tác phẩm có giá trị cao, góp phần định hướng được bạn đọc tới chân – thiện – mỹ, đồng thời đề kháng được với tư tưởng xấu độc.

– Khẳng định chất lượng thương hiệu xuất bản của quân đội đóng góp vào dòng tri thức chủ đạo trong ngành xuất bản và xã hội.

– Tổ chức thực hiện xuất bản điện tử đưa tri thức theo phân cấp đến từng đối tượng bạn đọc, góp phần nâng cao tri thức quân sự – quốc phòng.

Lôgô “trang sách mở với đầu súng trăng treo” đã khẳng định hình ảnh trong lòng bạn đọc, nhất định sẽ tiếp tục đồng hành cùng bạn đọc trong những chặng đường mới.

ThS. Kiều Bách Tuấn

Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Quân đội nhân dân